mencu bítis. 7 bá orígaib dobertís dophromad acána.
Mei est incipere dei est infinire .i. doninall ó dhubh dha boirenn in aine iar feil bri[gh]de 1569 ocus ar in pairc atu.
[Egerton 88. fo. 79 a. col. 1.] Aipgiter .i. tinscetal no bunaidh ut est .iiii. a aibgitre gaisi
.i. cethre bunaidh na hamainnsi. Airchendech .i. ér cnend ogh .i. uasal cenn comlán. Aithrighe .i. isé in cédna heirgi dib fo baithis. 7 isi in ergi
tanaise iar pennuid 7 íc. Achtail .i. oni is actualis vita betha gneitheach .i. ar 7
buain. Annone .i. eclais ut est fri annone iadhad .i. fri hiadad na
hannone .i. annone a ebra écclesia agreig convocatio alaitin
comtogairm agaidhilg. Alt .i. aircetal arisalt inúad ut est cid diren ansruith asa
airmith alt. Ardracht i, e. solus ut est ardrocht cach denta. Ard .i. mor no uasal ut est ard a frithfolad feine. Ail .i. abair no dliged no guide ut est ail daine dibse. Atnora .i. adhrad ut est atnora ugdair no ecna cach ata. or[r]a
cech[?] reir .i. lasimbiat. Aen cach .i. nech itir ut est ní aera aen cach. Atmad .i. abradh ut est co x . nde dlighter dire la haithgin
atmat gach aen. An .i. luath ut est airgiu ána .i. itluatha doairrechtain. Aill .i. cluinti ut est aill mo coirpri clú .i. farsan .i. faillsigh
no cluinti. Ainsed .i. ainmhedh no imdergad ut est ní ainsid enech rui-
rech uá ollaman. no nirothainsid enech in ruirech ná in
ollaman. Aidbsi .i. aircetal .i, duan forbinnius ut est aidhbsi condliged
in arduib ar’mchuib. Anfeth .i. baeth ut est ní arba breth imbeolu anfeth .i. nephuath
nó baeth. Aicetal .i. roscad ut est lecem ae naicitail.
X
48 o’davoren’s glossary.
Aighe reire .i. brethemh.
Ain .i. luachair ut est narab scris foraín .i. scris salainn for
tuighe. Ard .i. mor no sochaidhe ut est ard in athlighi .i. sochaidhe
facbhuit inalige. Air[i]u .i. tormach ut est cinairiu ciniarmo .i. cintormach cin-
díghbhail. Aire .i. sr. iarinó .i. iarmoracht. Alad .i. exsamail ut est cenmotha alathas eneclainni .i. ex-
samlugud eneclainni .i. cid alath in caeru ní mo de adire. Afaing .i. screpul 7 isastuigim sin bó conatimtwch. ise so
timthuch bis laisin mboinsin .i. uinge no a logh .i. íííí.
scripuil fichit no.íííí. afuingi fichit no.íííí.
puincni .xx. Adchuaidh .i. aisneis no indisin ut est eitne ingen amolghaid.
7rl. 7actuaid iarum asgela atemhair .i. ro aisneidestar. Abra .i. dorcha ut est ar concleith ecna in abraib imbais .i.
diceilter in ecnae arinti bis indorchaidetu im aid a sofesa. Accras .i. acmucc ut est cend fir acrund ard acras. Arra .i. era luadh .i. luach bess mó. Aidhrinne .i. laogh .i. aodhrinne .i. aith fri rinne .i. sine nabó
.i. inlaogh. Aritgair .i. dethber ut est aritgair ní cluass 7 aicsi .i. ata
deochair eturru. Arsaidh .i. dighal ut est arsaid ni dicinn. Aicetal .i. cuidhb[i]us ut est aor aicetail .i. aor cocuidh-
b[i]us. Aíll .i. aonfecht. Torla .i. 2fecht ut est aill torla tres to-
chmred. Aírglnn .i. ben ut est cenmotha airginn cen ala cnes cotai. Ardmes (.i. doich) .i. toímdiu ut est ní for treisi aeth aonur
ardmes ilmile neirenn .i. ní treisi toimdin a sochaide oldas
sluighe naonfir. Aithech .i. ferbraith ut est taidhe gach aithech .i. is amail
gataide in ferbraith no infer forinaiter feich. Anfeith .i. an ai .i. aos nachafiter ut est nierba breth ambeolw
anfeith. Atguitigh .i era no etach ut est atguitig in scoaire co fatri. Accais .i. aor no mallacht ut est cia aithim eo acais im-
dligé. no Accais .i. imnigh ut est crith cen chumsanugud
comsanugud accais. Aurdairc .i. maith ut est urdairc asgoth .i. maith a briathar. Ai .i. ecraiti ut est cislir imc alair cin ai cin iaxraid. Arg .i. bainne. 7 arg .i. laoch. 7 arg .i. urduirc. Adella .i. notcuill ut est adrem adella. Airbitiu .i. failti ut est airbitiu menman tuarustal miad.
a. 49
Anann (.i. imbith) .i. eire ut est brucht fri iath nanann .i.
bruchtuigh fri iath nerenn .i. bandea .i. sofis frifileda
[Ms. fil-.]. Arrath .i. afarradh ut est amail rogabh rith imarrath inechuir
.i. isamhlaid atait na baird arrath na filed .i. isamlaid
atait na baird cintomus acu ifarrad na filed. Ariu .i. aranni ut est cs cid in comrac comrac insin ariu con-
dric SLGubaid friaraill. Airbert .i. aircetal ut est airbert cin ceill .i. do denum cen
claon ceille. *
Acobhair .i. cuimrech ut est ni acobair gell nabigell
gell .g. Airg .i. innarbaidh ut est do airg so alaid. Andath .i. dub ut est fri hoile ecnam andath doberar. Aithech .i. laoch ut ariseccsi iarmofoich (.i. iarmoracht) ni
haithechus .i. ni laóchdacht. Airberat .i. aitrebat no impoait ut est isin coire asa meo-
dhon ar tairberat ina .íííí. airsi ciaso dianechtair foferthar
.i. cuirther. Ain .i. troscad ut est fir bes athgabáil aine. Aidbriudh .i. inndilsiugudh ut est aidbriudh molta .i. inn-
dilsiugudh. Aisli .i. faobhar ut cst rinnaighecht acomuaim da aisli. Airithe .i. deimin no follus ut est forsnach taid nach neithech
nairithe .i. for nach fes gait na ethach gofollus no codeimin. Aire .i. escaine ut est bera ord naire .i. brethemnaighimsi
ordughudh nahesgaine. Aire .i. ime no fal ut est aire eisci flatha .i. do denam arcinn
eisc na flatha ocus adeir sé Nitechta ni bes [mó] nó trian
innuisce do aire (.i. do ime). Andarbus .i. merugudh ut est mac andarbais .i. mac bis in
indeirbe fesa. Ailt .i. cin ut est arna tuca ailt forsaneclais .i. arnatuca cin
forsaneclais inmac toimden no nocho gabann inmacsa ab-
daine arnatuca altrannus cisa ar eicin forsineclais. Aici .i. ucht ut est conadragbad mac no no ingen de asa aici. Ail .i. imdergad ut est finnamar a daghdire ma roruici rua-
dhaile .i. madiatwcthar ruice ruadh imdergtha fair. Aill .i. uassal ut est aill for breth breth for enech .i. is uasal
inbrethemnus brethemhnus forsnaeneclannuibh. Agh .i. imain amach ut est ma imaga taga .i. imain amuigh.
- Here is written, in four lines, Sin duit a domhnaill ocorbmac mac ;hosnaidhe.
50 o’davoren’s glossary.
Aigh .i. eirigh ut est aigh taig .i. tair doridhis .i. eirigh go-
cormac 7 tair doridhisi uadh. Airitiugh .i. biatha ut est foratha airitiu oighedh do cach
inamoani. | Ajighe .i. calma ut est pol apstal ard aighe [in marg. Feilire]. Atgiallat .i. diafognat ut est in airdrigh atgiallat. Andach .i. ferg ut est namorsleibi annaigh. no annach .i.
olc ut est arsgeith sgela annaigh demanda mar indel. Art .i. fis.
Aill .i. molad ut est íil ann mor nairt naille. Aine .i. forbais ut est ni haine fodruire .i. fodera a denam. Ain .i. solas ut est ain espoc roraidhis. Airec .i. faghail ut est airec cenn iohanniss.
Alaib .i. glig no coceill no alainn ut est longaraidh grian
alaib. Agliait .i. aonaigit no subaigit .i. agait maic in macan. imul-
\ach 7rl. Airlius .i cendais uair adeir a croch nirbo ceannais. Armuinnter .i. adamraighter no bendaighther ut est iulitur
in mairtir armuinnter a feile. Arra .i. eric ut est is arra secht naiífrenn. Atsluinniu .i. aitcim ut est atsluinne a chéusta. Anfot .i. bet no ecoir ut est liasluagh ni frith* anfot adh-
bhdon 7 sendis. Airnecht .i. fagail no frith ut est inairnecht conáibhe corpan
saor sdethfaine. Ardrosc rere .i. verbi gratia arda roscaire. aliter do reir
roiscata. Asgnam .i. ímthecht.
Aibellteoir .i. intí istai foirithin amail aibell a fertaib. Adroerais .i. tairis ut est cocleir caoin atroeris. Arbur .i. slog ut est searc ard arbuir isu. Adbo (.i. urfocraim) .i. obaim no atboinn no atbois ut est
atbois areir britheman. Aisil .i. rann ut est acht aisil dothir frisis suithither. noaisil
.i. inatt ut est a comcisnib aisli i clanntar crecht .i. biaidh
iarmbrithemnus ann iarcomdechsain ininaid in roglanatht
[sic] no in roclannadh in crecht. Adrorastar .i. tarraither ut est armadh (cin) suide adrorastar
a dá trian do tir. Arareith .i. fóirethin ut est aire coisring issesidhe arareith
tus tuaithi.
- The th is in a recent hand.
A. 51
Arsiasaighther .i. innsaighi ut est arsiasaiter a braithair ími-
gain .i. indsaighi ar amus a brathar intí agata in menma
moghadh no inmenma mor. Moga mor marsin. Aragair .i. urgaire ut est aAorlá amnus aragair in brathair
diaraile [Ms. diar .íí.] .i. urgaires in brathair imachele. Arsisither .i. tairisi ut est nach mac soirch<? 7rl. ocus arsi-
sither a cin. 7 a rathas .i. tairisi a cin forra. Airceallad .i. timsugadh ut est carta eghair airceallad .i. a frith
teglama foí no a timsugadh do.
Adclaid .i. airechadh no mothachadh ut est ben adclaidh a
sleth .i. ben airighes a sleth. Aithech tighe .i. fer tighe ut est luighe inaithigh thighe 7
na haithaighe thighe .i. ben tighe. Araicht .i. rotecaisgedh ut est ocus airicht ocontsidh ar-
femhun .i. rotecaisgedh acontsidh ar femiun na dall chuilein
dotabairt dothochailt intsidhga formidhair. Airchoige .i. cú marbtha aighe ut est os aircoige techta
cidh asandirenar .i. os arogus 7 in cú bis ar caoe foithe-
dha nanaighe .i. in milchu marbtha aighe .i. in cu fastaighe. Autsa .i. aiti soidh ut est cidh forsasuighedh techta cana
tafuinn do autsudhaibh thuaithe .i. aite soidh. no aitil)h
nambritheman. Airmitt .i. geis no indlightf ut est ba airmit do ulltaib na
raghdais tar uir nai .i. ba geis do ullta dul tarsi 7 ba geis
doib iarna denamh dul tar úir nui 7 ba geis tiaehtain
cucu tairsi. Agh .i. indsaigh^/ ut est agh trom traigh foghW/e .i. inn-
saighther in eiric arintí rofodeiligestar a traigh nuadh
isincrich. AthroL/ .i. atchur ut est ni gaba ni adm« ni uraoma oneoch
forsna hathroh/ .i. manab tualuing tu aathchor fair. Aice .i. bidh doigh coma inunn 7 fíu ut est sét for aice
■iny -i. Í8 tiu uinge re firdechsain. Arabi .i. is ferr ut est arabi sétuib .i. sct is ferr fhir bís
dona setuibh. Airilliudh .i. febas ut est ar omon no ar airilliudh agaisgidh
.i. ar aithi no ar febhas. Aine .i. aibncs nt cst madh airiasacht ar aine oc nal)í airia-
sacht fircota .i. airechtaighe ar aoibness no airechtaighe
done in fer anfine ar ainechus dó fein im dnl ar cend na
BÓ1 cin cscail do on fhir besa aí aei. Arcastar .i. feohdfci ut est ar cia follaithcr no cia arcastar
.i. nair cia tollaithcr no cia l’íruV(7/ar <>cc ícc íiach inraith. |t\». 79 b. col. 3.J Airdbidh no airdeibi .i. cinnedh nt cst na tcid a slan acht
52 o’davoren’s glossary.
for nirdbidhe .i. nn rachaidh inlan rohiocadh ncht for nir-
deib^ cinntech (?) Aidhbrmdh .i. ngrn ut est eitiri rig nr ni cnch is tunlning
n nidhbridh .i. n ngrn .i. im np 7 im trosgn no do gnbnil
nthgnbnln. Angbach .i. i[n]ní dobeir in ingen nmbochta .i. intaon ndnmh
no intnon cnpnll no iní imn tidnaicther in ingen bochtne
ut est coruice unis no nngbocht .i. ise intunis ní nn rnibe
nice fein. 7 doigh cofuigbtfd ó nnch nile. Isé intnngbocht
ní na raibe aice fein 7 cinnti leis na fuighWd o nech aile. Aclad [Ms. acl-] .i. íoc fínch ut est am&clad imchin naícm
.i. nrnnhiocnd eneclann 7 dinblcrd. Adrodhmadh 7 atroat .i. aititnighit ut est coneta .i. cofagha
tinol 7 tincur aditroat lannmhnus .i. co nitinighther in dlige
lnnnmhnnis. Ardslechta .i. nrdfollus ut est mndh orgnin nrdslechtn ro oir
nech .i. dinnoirgi co hnrd follus forn ndhnigh nonnr nech.
no mnd orgnin nrdfollus oirgis se nech. Al .i. eccnil no tlnith ut est nl gnch hongthn .i. is tlnith intí
din tnbnir olc .i. ecnil no ocnl gnch nthguinech no gach
benta. Actus .i. tomus no imaire ut est actus is lugha a .íííí. do
troighaib lethat alair .i. imaire is lugha na intactus aderam
narndeghaid. no actus .i. la air. Athorgaib .i. forgaibaith ut est indilsi athforgaib .i. isin-
dilas donamnaib forgaibaith do na harmaib do tabnirt. Án .i. sithnl no soithech nsnn ebhnr uisce na srothan ut est
Anána for sruamannaib i sidh socoméd sernar flnthn .i. is-
fir lium conad coméd sida dona flathnib icnsrethnnighther
sithla for nn sruthnnnib.
Adreis .i. niterrnch ut est mndnni do tes ndres nnni ndgnni
in gnch non blindnin. ndres .i. nitherrnch in nithne. Adaltrach .i. unthmar ut est is do adhaltrachnib in bethn
brighnibh sensenbrethaib .i. is do adheitchibh in betha. Aracae .i. cemniugudh ut est aracae osar sinnser .i. mndi
cemnig inti sis ó rinsinti isinm. AdidracachacA .i. fir cnrthnnnch ut est .vn. cumnln gnchn lnime
do neoch adidrachachacA .i. risin fircarthanachsin dodenum
.i. in seallach lanfiachach. Airgenn .i. guin ut est cococrann do triur na tri cét air-
genn .i. lais bud ucca na tri cét gona do breith. Aurleng .i. ainm do cleith crai muice ut est atatt .vn. nairlenga
airiadhat dlig- .i. atatt a sechta uas lingitt arbeola^ neich
conaroich tobach seach«. No airling ainm don cleith úd. Aith .i. luath ut est nith emh gnibes tuinidhe .i. is aithi no
a. 53
is oibne gaibis tuinide ma don teallach medhónaeh. no
aith .i. gér ut est aith amhail altain. Aonan .i. aonur ut est is ó athair aonau in coibchi sin. Adrogart .i. rourgair ut est adrogart patraic ina hiimsaso
arna conrabait lafiru erenn. Airtem .i. feardorn ut est airtem dia cru in iarthaire .i.
airdide intairtem uasa .i. iii feardorn. Adriastar .i. arach no cuibrech ut est acht rob do lias no
airbtf adriastar a laogh. no nach duine creacus gait dfo-
riastar lais cona hinn- .i. airgither. Adnaigh .i. tabairt no tidlacad ut est atnaigh uait cona cinta
besa in druith .i. curub amhlaidh dobera dotarb uait cona
chinta dioc dó. Arcuirethar .i. fothaighther ut est seancus. acht arcuirethar
anadh for athgabáil .i. ata acht lium ann chena go fothai-
ghand anadh na hathgabála fo uaisliatait/i in caich is a
faosam airbertnaighter ann. Ancta .i. bo anaicinta no in bo oclaídh no do tuc ut est
na boin ancta teit afiadh .i. annsa in feidlech. Airechtach .i. innraighthi ut est nibi airechtach ae munab
faitach eola .i. nirbat innraigthi inianaé manaroibh fath is
dech acat imeolus. Anglonnus .i. bithbenche ut est teora haimsire atraillt^ bas
7 angloimus .i. cincomraiti do denum don dalta. ffo. 80 a. col. 2.] Adgairet .i. urgairet ut est dechmada 7 primiti 7 almsana
argairét ré cuaird duine bath .i. urgairit sin conabi bagh
eibiltin forna dainib. Aicé .i. aiti no altrum ut est urail coimperta isó aici sochrait
.i. a clanu co degh aíte dethcairdach. ocus adeir fos trian
nairir ítres naíci. Aire .i. tarcenn neith ut est atait .uíí. fuile ferda cethra noch-
ní tiagaid fein inn ní heranar airib .i. nochanictar taracenn. Astoing* .i. eitches ut est rí astoing gach richt .i. eitces gach
richt duine im biadh. 7 ata tó .i. eitech marsin amail atá
arní heitech do nech mana daim techta cidh is too. Andomuin .i. ferann aínethaim ut est andomaín tíre .i. tír
ainbí iiinc doimne cuima 7 seiscenn no moin. Acobair .i. cuimrech ut est tagra imareir conid nacobuir .i.
ooro cuimrighi aí caich ina reir. Aghar .i. gaibter no innsaighter ut est athgabail agar afai[th|-
che nenuá* is coir dia oitiu. Atach .i. radh ut est atach faosma .i. arad ata faosam form.
- In the Ms. this \vor<l is represeuted bv n with h curved stroke ‘irawti through it.
54 o’davoren’s glossary.
Allobhair .i. folabra ut est arallobair naicsina. Athorguibh .i. bidoich lium gurub ainm don gá ut est crann
gill athíbrgaibh .i. in crann geallas de ar na forgonaib. adh-
bur crainn in ga no dono comadh ainm don gaiscedh. Adgair .i. urgair ut est adgair athair hnbí ingen [Ms. .í.]. Anna .i. gnathugh no fursunnugh ut est cia luigh im(?) in-
dire gell 7rl. arna hanna nech dotuitim gill a tiagarna tar-
acenn .i. ar na gnathugha no arna comscahVZA nech tuitim
gill a tiagharna taracenn no ar a fursunnugha. no ni hanna
doibh dire dia neitsit esconna. Airdbidh 7 airmeth dethbir eturru .i. tomus ima lin 7 ima
met. airmeth .i. meth tomu[i]s arbair no bracha .i. criathur. Athcomarc .i. aititin ut est seanchus doinntaithé incorsin
diam ginathcomarc dia céilm .i. gin aititin. Aine .i. bi doigh is ainm do tsithil ut est aine tre innighi .i.
sithla tre beannaigh. uma so 7 sithal crainn tuas.
Ailc .i. fann no saghail ut est gach olc ar eich ar iadha a
tuaith .i. gach fann no gach fagail bis ag urfetham tar a
ceand. Araniastar .i. airgither ut est bera do bochta cein araniastar
sealba .i. brethemhnaighsi cein airgither abeth ina tseilbh
intanarra tareis iii arro. Arafulustar .i. conimfuilngither. ut est tiscaither ní do citer
ceachtar dá lína arafulustar .i. conimfuilngither in eir[i]c. Atroat .i. roaititnigit ut est aréir inapa atroat cose .i. areir
in aircinne roaititnighit coruice so. Aine dighin .i. dí aga diulta conach dlig ní dochur ingin ina
bel isinaoine órda. Adg’niatt .i. aithgnit. ut est fír atgniatt booith. 7 gaoith
.i. infirinde aithnighit nabaoith na leghinn. 7 na gaoith
leghas. Ataellcr .i. tadall ut est is iarsuide atealht fiacha elguin in
cluithiso .i. isiarsan mbasugudh ata tadhall do fiachaib/i
comhraiti isnaclw/íAiso. Airm .i. baile no inad. 7 reill .i. follus. ut est nwn»bat
reille relltecha airm concurtar cuir. Airne toile .i. magarrla. ut est airne toile faon ancu ma fri
toilfeith [in marg.J .i. bod [Ms. .b.]. Alt .i. teach ut est isa3 alt conae clu .i. isé a tech rocoimé-
dastar inturdarcugudh sin. 7 ata fos ailtire .i. saor denma
tighi. no dno darlium is inann ailt ocus mínn amail adeir
duil ma tonnach forinde araile toingthi fo ailt neimhe .i.
fona minnaib isaith amail altain .i. scian bearrtha. Airbert .i. imrisin. ut est cen airbert nímtáena .i. cen im-
risin.
a. 55
Araclith .i. urdairc. ut est ann araclith tuatha .i. infear doni
intarin prcburcugu ag ua tuathaib no intariii tcachtns gach
tuath .i. gne. Arna meala .i. arnnhimri. ut est .i. ania mela doisi for
daoiiH’ a dighi druis .i. nrna himri se ínerracht n dighi
for na daoine. no arna himri se mesea iarnol deglendn
for nech. Aisgi .i. ni sgith le nech cin ní din cinn inuairsin. 7 dobernr
iarsin intan is a cumaoin dobeir. no aiscidh ne sgith cin ní
din cínn inunirsin.
Aen .i. iuann ut est aon memesaib rom brog midlig .i. i
inand romesemnnchtn robrog dontí focerd droch cur for í
mncn 7rl.
Acht .i. conntnbnirt ut est is teol is taidhe cin acht. Ardarc .i. follus ut est isomaoinach ardarcnch inmaoihV. Aithi .i. cumnin ut ’est gnchrnth connithi .i. bindh 7 man-
chuine. Arach .i. urradh no trebnire ut est fnill dfeichemain lecórtn
án aruigh do dírech tarncenn. Aesclm/ .i. nighe no glnnndh ut est fodb daosclrtf? .i. édach
in mairb do uisge luagh do lundh nr in uisce. Ainnscle .i. gleo is innsn no is nnnsn. no scle .e. 7 nnns-
cle an:i\ Ara .i. ernedh ut est ni hara nad imrol« .i. ni roheirnidsiu ni
do neoch cur roimraidhe for do menmain. Aithmess .i. traghad ut est a corbmaic coisc domnicne na
roib in nithmes tnicme. An .i. sithel ut est ana tuilcena. Aiti .i. cumdach ut est gell oir no nirgit cin aiti rorra acht
nia sin. Airdriu .i. esnn ut est nsoilg n beoil go nirdriuch. Astol .i. sliseg ut est gadais .b. an astol. Astol ab liastuln .i. slisen.
Airer .i. lenmuin no snsndh ut est airer sul« serr. Airdbe .i. iesgadh út cst fuil midhigh techta ocnaairdbenadh
ailt no feich. Aire .i. fal ut est nire srnphn sraibh. All .i. glic ut est longarad grian alaibh. Airmet .i. daingniughudh ut est nirmet in cenrl amein?//r. Arinnus .i. olcairne .i. cloch. Abeth slan ni decmaic .i. ní decmaing bias slainti dó acht
do gres. Adhben .i. itercian bit dono ndhben« uasal .i. tnoisecli nft
tuaithc cach uais araile conúce righ. Aghaigh focaol forleathan .i. caol fuithi 7 ard uaisti.
56 o’davoren’s glossary,
A tuaim asgeth .i. aninadh asgeithe.
Ag imcosnumh .i. ag comteangmháil ut est ag imcosnam
iman righi. Ainmnet .i. ciuin. ut est manabet ainmnet ol patdrig [sic]. Axal .i. imagallaim. Atharg« .i. imrisin.
B.
Baoth .i. olc ut est baoth ní deochradh diubairt eclaisi brei-
thir no gnim .i. is olc ní cradh dé. Bath .i. muir. ut est sruth nimbath nard .i. sruth ard ime do
bath .i. do muir. Brigach .i. uallach ut est brigach maith morséser. Bla .i. buidhe ut est bla dét et(?) do cíthi dadae anaonach
life. 7rl. Briugus .i. imat ut est briugas cen testsbad. Bruth .i. seim gae no gaisgi ut est ail- bruth narmach arfit
bruth .i. seim. no dno arm dia déine a bruth .i. a gaisgi. Buasamail .i. soaim no gaoth ut est firen brigach buasamail
a fasagar. Buaidh .i. maith. ut est buaidh innsgi anaib. Briar (.i. obní) .i. dealg ut est brfijar dearg dealg nuingi
.i. derg friabruith uingi aile ic ata caoin bleith .i. cutendo
non accepit. dealg conduillinn innsin. 7 dotuit ara ceann
truime intan doroltad a cos ara cenn. Boighi .i. oibne bidh boighi .i. caire sainti. ut est ballan boisi
boighi .v. uingi. Bus .i. gleor no glaine ut est fri dobíur bus nairne. Bracht .i. beoil. anforbracht .i. intí inabí súg betha annso. Buas .i. innbea. ut est ar comuitech gach buasach. Bil .i. maith no soinmech ut est bit secht mba bih’. Bil .i. olc ut est atcota biltenga brath. m no bil .i. slan ut est
each da boin bil fotach .i. slan cen fotach. Bach .i. dreis no dasacht bach iarndith innr no bach sechim. Bruinnech .i. mathair ut est na bi bruinnech balb .i. nirbo
balb a mathair no in ben ronuc. Baoth .i. taidhe ut est fir mna baoithi dlomthar sgeo gaoithe. Bual .i. uisce. bualeann din .i. lenn frith for bual .i. brat
fuaradar meic Milidh [Ms. .í. 1000] forsan ocian amail
tresbann. 7 ní fess cisi luibh diandernad. Bubta .i. bagar ut est bubta og fíaith. TSia .i. baile ut est bla feadha dian do crion cobra.
Bé charna .i. merdrech ar dia ndech in ben cocuicir is
b. 57
bé charna. fotadh cairn .íííí. clocha cloch fair is carnn
iaram. Bíadhbach .i. bíadh ut est cota fnilnget farget andaim din
sceo biadbuch. Buaroch .i. moch .i. bo erge ut est focerd crann ibuarach la
gach fungaire. Blor .i. glor ut est ard blor ciuni ocus adeir aninad aile blor
condom binne. Baire .i. brón ut est maili baire gaire caiar. Bri .i. tulach no fogus ut est cingit go brigh. brigh gach noc-
cus .i. is amail baile dam gach inad ambim. nó brigh .i.
cumair no baile. BuaiL .i. cill no dún ut est coll- ina buih? bru. Buan .i. maith. ut est buan cair^ as na berar om biudh. Boim .i. sgiath ut est boim bil con uball airgit .i. sgiath
maith conae bil fair do airged. nó .i. aibind bil aibin
mar sin est. Bla .i. blaoscc ut est traigis lathrach lochet ia blae maidm
mic la blaosg maidm. Buaidh .i. toga ut est eochaidh buadhach .i. togaidhi. BaiL .i. maith ut est digbail dubha baik bel .i. is maith í
obelaib no imbel. no doni gach bsále uimpe .i. imanae obe-
laib adbreith .i. iarfis na ambreith .i. anainfis. Buasach .i. buadach ut est amail isidhroihV gach buasach
biaid. Bendan [Ms. b7an] .i. laogh bo ut est bendan bogach la-
oide leices dó. Eices .i. bo cona bindsian [Ms. bind sian]
.i. cona laogh no cona bendagan [Ms. b7agan] .i. cona
laogh. Beithech .i. bo ut est soilbeach bet[h]ech la laogh nimsaotha. Beo .i. maith ut est beo a cuimnedh. Bun .i. ocbun na agabla. Buidm .i. bid doig gurub inann 7 mun ut est banna do buidm
la for saili .i. bainde doni geimus on beó .i. mghi. Baislec .i. eilit ut est conlethatar brath imbe baislec mbíh’
l»is .i. lethnaigi atiagana gurab comlet[h]an fri sechid eilti
disgirc ! j. afiia
Bri .i. hriathar ut est tisca bri ban íinn .i. tinnscedal uim bria-
thra namhan fia[l] no taithnemach. Bi .i. tairsich ut est garb nochrach a crand mbith blaith bith
coire .i. in crann bis fombeo .i. in tairsi’ch. 7 ader dos
saigidh dul dibec itir bí 7 cainneall. Bruth .i. tarráng. ut est combruth fri tarb .i. com fri tarbh
da mftgaib .i. cath magarll. Biach .i. ood no maca. ut est biach do rí riastradh oil/.
58 o’davoren’s glossary.
Brothlucht -i. italamh bruiter infeoilsin. lucht .i. a eoire 110
brotlach .i. inatar. Bes .i. berradh ut est 100 fer auibesaib mogha aig. Bean forblai buire .i. in baile iss doigh agh borr do denam
fria .i. bith foaonedach ria feraibh comaitech. Barc .i. leabar ut est mac fir bis 7 a barc arabelaib. no bis 7 a
barc pendaiti ina fiadnaise. Baiscil .i. obann. ut est mac doronad in indreich mna baisril
.i. in mac dorona resin mnaoi baoith cohobann. Breoinne .i. ainm cait. ut est breoinne .i. cat oandeth(?)
esidhe .i. breoan ina inde cronan ina inde. Baircne .i. cat is eisidhe catban .i. baircníadh ahairc mic
laimiach tuca artus. no barcnia tren tuca abairc brea-
sail bric. Benar .i. cinnter ut est fiach nad ardbenar icairdbi airdbídh
.i. fiach na fircinnter isin cairdi imbi airdbí cinntech. Brathcae .i. breth .i. aithgin 7 ae .i. dire. Bia .i. brethamh ut est cia bet ní sechmoehW mo tenga di . airim incairde seo ní sech a bía .i. nirosechmailhW tu é a
bia a brethemain. Bertus .i. briathar ut est ailtius ecius collin bertus .i. guidhe
inteces íar imat a briathar. Brigther .i. airmitnighther ut est brigther meisce mblech-
taib dam. Bruis .i. soais ut est fathbruis a ainm.
Buaighnech cin .i. buaibtech .i. uallach ut est bard ginit ba. Brucht .i. sceith ut est bruchtaib cosal cosalaib .i. bruchtaid
sim co salcaraib. Buicinn .i. ton ut est consernair gainein fo buic buicinn (.i.
gabar .i. o ní is boc). Ba .i. balb ut est b<?Hba .i. bir .i. uisce 7 ba .i. balb. Barr .i. crich 7 bagh .i. geall- ut est dobert barr no bagha
no bim ber(?) for sluaigeadh.
Bearg .i. ferg ut est la berga cin einech.
Bailc .i. mor no calma no tren.
Bras .i. bagh.
Bras .i. mor ut est ciabtar bailc ambresa a piana it brasa.
Brudh .i. dermut ut est bruidhfe in uallsa.
Brig .i. firt ut est am airbrigach buan sam.
Baislic .i. eclais righ ut est la coisecradh baislic .i. basilius
[gaaiXsúc] .i. rig. Balla quasi bulla .i. na builg no na dluim uisce ruca obenn-
cur co balla i crich cera. Barr .i. crich ut est dobeir barr tre bitha martan for sluag
saithi.
b. 59
Ba dixu .i. ka hairdi.
Bresta .i. primda 110 ergna ut est la parrtalon mbresdo. Bras .i. slatratu 110 cahna ut est fia sluaighedh conibraisi. Bresta .i. brotla no beoda no suilbhir ut est combrid in
bivstai no it brestai ín banmac .i. banmac na ingine. Bot .i. teine ut est feil bau buite butgaidh .i. beo de nomine
teine beo in proverbio dicitur bot fó bregaib unde hodie
dicitur buitelach uibi fuitit [leg. ubi fuit?] ignis magnus. Briughus .i. umat ut est arisé briughus baisí ísin na tét imba. Barann .i. biubhannas ut est beogu^h barann 7 adfét
brigh barann .i. do fairgann brigh aicnedh dosum combí
ecraiti nech rís. inS
Brighter .i. raiter no britheinnaighter ut est cro lí bais brighter
do cach iarna miadh. Bualann .i. buaidh ut est briathra bualann hrithcinan .i.
briathra l)ualanna no buadhacha nambritlieman do beth anu. Brotscuad .i. spreigal ut est brotscuadh la feirge feidm .i.
amail spreigal na fairrgí is amlaidh ata inatbeirshn intan
bis go feirg. Baitsidhe .i. nemcumscaighthi ut est ailid breth berda bait-
sidhe .i. isé beraid in lucht agata na bretha nemcumscutha.
no is nemciunsgaithi in breth brithemnaighter sunn. Brefe .i. corran no bacan no drolam ut est buinni fol- bolg
7 bréfí 7 buinne faobrach .i. casbuine. Bleth .i. mil mór ut est dlegur do gach bairc 7 do gach
bleith sét [ms. .s.] rodhairc. Búe .i. bunad ut est ambue .i. ambunad ut est ambúe faccaib
fri laimh righ. Bescna .i. áliged ut est aris for tri huidhibh rosuigi bescna
deirigh gach righ. Brataigh .1. foxlaidh no beridh ut est acht brata sét so acco-
bair .i. ata acht lium aun go foxlann no go mberann in-
taiiv iter 2 aire in sét isdegh acobair lais do foxal leis. Balc .i. calma no trom ut est aihdhsidhe aurarsan a .c. direch
bálca in mic .i. iscalma [f0. 82 a. col. 3.] no is troui ainne
in mic imandergither é .i. intédach. no taidlis bo slicht .b.
.i. tadall erca isna búaibh go calma. Biletus .i. loites no locdae ut est disgingalair bilitus gach
raota .i. be loites gach raot itir h’n 7 allaind. Bá .i. tarba ut est ni beir in ben ba on fir dinnad cethra .i.
nocha mbeirinn in ben tnrba tarba on fá- dona cethraib in
fasas and. 7 ni toighlenba don ‘mrraid .i. tarba. Bert .i. bretli ut Qflt arate .IX. mberta maicne insin lai’cine .i.
.ix. mbretha mac adnflb anuas. Boing .i. biisi. ut est combongat etarba .i. cia eoimbrister
inba bis «tarru .i. ailedha 7 airbedha.
60 o’davoren’s glossary.
Beoceall .i. fih’ ut est ana beocheall beanair danaib .i. is fir
inní cinnter don beociall- ar a dan .i. don file. Baislec .i. log basaigthi ut est baislec bo air .i. locc imba-
saighther na ba tria ar ndochur in buahV indigh. Bo gabála .i. mart no in bó méth ut est athgabail bó gabala
ni tét fria acht bó gabala .i. in bo marta no atgabail ga-
bair im boin marta. Briathar cen guth .i. briathar in sgribhind no in compoid
merda. Ben .i. tesga no gerra ut est fuil methúgh. techta occ na
hardbenar alt nó feth. Brí .i. brissi ut est diablacZ naithgina nech robriathar .i. diablíw/
sin boin bristi. 7 bó laisin mboin slain. Borrlus .i. barrach losa ut est .íííí. duirn fot gach buiime 7
imglaic^ do borlus. Brat .i. ba arfuit .i. arfuacht. Bedgach .i. dian bas obann. Boár .i. sgamach no maolgarb no galur righín. Bran .i. fiach an imgill breith brangaire catha. Bail no bil .i. urlabra ut est na oinmit na ambil na amlobair. Berach. .i. berla no bescna ut est caiti aon berach .i. fer aon
bescna .i. in fer agambi aonbescna .i. in glas aigni. Bobhan .i. laogh ut est is imtecht mbhobhain imtecht cin
arach .i. trebaire. Biaa .i. tug ut est ar gabas níghona tomaithi ni biaa .i. to-
maith in buille no in turcur 7 ni tugadh an buille no ín turcur. Brigh .i. foillsiugh ut est robo bith buaghlach bailedhach
buadhartha brighaib sencha .i. robo buarartha iní brighit
nasencaidh 7 namórcineoil .i. íoillsighitt. Bronnadh .i. ithidh ut est cobeir breth brondta ithe aidhche
.i. ithid intarbur isinnaidhche.
Blaidhre .i. in diubairt anfesa ut est dofuaslaicii gach mblaidhre
.i. uatuaslaici gach ní na bi bal rire do gallraib buna no
indiubairt ánfesa. Bria .i. brisi ciarobria ord for inneoin. Baogul .i. beo focul .i. gach britheman a baogul. Bla .i. slan. caiti bla cach slan gach ruidhleas. Brogha .i. firenugh documtachta sealb set .t. imodhaib marc
mbrogh saithi .i. ó gnimrad a nech fireanaighter doib hé. Bach .i. insaighi. bach tar cricha comacomal. no bach breth
ollbrighter .i. seichím. Bach .i. buain. cisne tri leca robach .i. robúain. Baitsech .i. merdrech baitsech gach be thaidhe. Buain .i. ben dlight[h]ech. ambuan .i. ben inndlt^Aach. bunn
ó ní is bonum .i. maith.
B. 61
Buiresc .i. forcenn. sine sen ciúmne go buiresg in betha .i.
brisst’ in betha. no co buireisc .i. eisc uisce go tiachtain
uisce taran mbith. no buiresc .i. anma co forcend. Ben for hiai buirigh .i. for baile a ndentar aghborr ria .i.
ilcth re hecoibdel-. Bí .i. tairisem ut est forcor macdachta goroibh ina bí bruinn^
.i. goroibi no gotairisinn a mac in[a] bruinne. Beim .i. cinne. beim sochaidhe rosluaghaigh tuathbann .i.
iscinne sochaidhe. Bith .i. feronn no tir. urcoll- bith brug betha go banna .i.
uasal coll- forin mbith .i. for in tír. Bíail .i. tuagh. bla mogha biail imfaobar .i. islan don mogha
faobur a biaile dimirt ar lar tighi in righ. Bri .i. bronnadh. sét ima mberar gin athcomarc marobriatar
.i. madiambronntar. Brethnais .i. delg cidh ghellus dori flesccachso. nin. caire
7 brethnais .i. mní’sníes trena brat .i. adealg. Boibr- .i. boabart- abairt amail in mboin. Buiceall .i. bis 7 ceo da bhuaic incainti no in fer lethchuinn. Bocmeall .i. fombit na mill buicc braghad no is boc ar mer-
dacht mella congna. Buar .i. buinnech ut est buar brucht broim .i. buinnach do
beth ar in cainti. [Bjró .i. bren ut est mithigh dosum ciadobre bircH .i. mithigh
dosum cia brenaighter bainne docli biraith na cainnle. Bithniuch [ms. Bithlfliuch] .i. lan ut est caire ansíc .i. angá
diultad conach sic is tirm acht ma bithliuch dogres. Blaith.i. buidhe adcia dis a naenach lipthí
broga foragaib bleithi eich foberti blaithi. Breth .i. since no cain aprobio a greig pax vobis a laidin since
no si[th]cain a gaoidhealg. Baghi .i. gnim baghas armbagha finda. Briuga .i. umad. adcoda briuga bronna. Blaid .i. muir ut est blaidhmil. Ba .i. fal eatarba damsguithi. Bla .i. gair ut est bla tighe moir m[idcuarta]. Blusair .i. nuall uisce sleibe. nimsasaid coibchi conngeire
ngnusa deogh daímh duinn techtas plusa bes lusar geinis
lusa .i. bes ibid som he gin co hebersa. Bro .i. nuall. bro finn fiachna. Bro .i. bisech. Bronnadh .i. fir.
Buall .i. leigh[i]us. luidh cuculainn dia buall isin uisci. Bot .i. teine. botaine hsidhech loscas. Bruinech .i. mathair ba hí a bruinech rooilestar mac de.
62 o’davoren’s glossary.
Basg .i. derg. Blind .i. saile.
C.
[C]raibteach .i. beatha coimsech no cruadhbctha no gairb-
betha no g<?rbetha .i. garb bruit ruainigh umpa. Cron .i. sealbugud ut est saincron .i selbugud neich coitchm. Clith .i. tinol amail ata sochla triar ara clith. no clith .i.
dluith no fir amail adeir biat iartagraib clithaib. Connla .i. roinn amail ata trian neclaisi is fine frisi cond-
laither. Ceachrus .i. canfus amail ata bit a .v. cechrus gach daon di-
cert duib. Coiseagar .i. cuindrighther no coiscither amail atá coisegar
baoith. Cucht .i. cuinnsi. 7 cruth .i. ecusc amail adeir cruth nad-
roith mo roiscni rinn a morainn. 7 adeir fos cid cneadhach
acuinnsi cucht. Cacht .i. cumal no innilt. ut est secht cachta cichsa crisa. Cuinnfi .i. cocubhaidh ut est direnar cuiimfi cuchta cerna
dono. 7 adeir fos dorenar gach duil dia cuinnfi fadeisin. Coimgni .i. senchas ut est drechta comgni cataig cá. Coart .i. coir a feart do cor no is somcr. Cuinnbech .i. fas. ut est cuinnbech ní co cét cora .i. fas do
chora ut est airth- seich- .i. fasaigh gach raoth acht ní
robui cose. Clann .i. fodail ut est roclis aicm^ ilclannaigh.
Compert .i. combreith. itir diablad creich comperta. Coindealg’ .i. tacra no comdeiltt^Aa no comradh. gle is fiu
cosmail condelg mberla. Criathar .i. airdhigh no tulchuba. do daile fim a criathar. Cím .i. airget. cim uim olas nuim. Cocung .i. slabrad. cocung druine de con [leg. coin?] Corhad ,i. truailled (no salcha). ar corbacZ arg in idhan. Cimbal .i. clog. suidhit gill fri cimbal guth .i. geall do sui-
ghiud doib ar oman gotha an cluig aganesgaine. Ceobath .i. muir inber mbeg .i. muir nerenn 7 alban ar as
lethe lear ceobath corb-. Cetnait .i. caora. seicib cethnait cuich. Comlachtaidh. ainm do orc muic^ .i. leana dia lacht .i. dia
mathair ,i. cumain lais a lacht. comlachtaid cimcidh .i.
antan cinges ar is acht [leg. ocht] an anmanna ina muc
comlachta[id] scuithi foir cro cuineol lupait ceis deil. Comraithne .i. failti. rohu do buaidh 7 comraithne sin a cú-
culainn ol fergus.
c. 68
Ciall .i. tionol. fociallnastar eochaid formna laith ngaile .i.
nutít/t’i. Caom .i. fih. a caoma claircuinn. Comrac .i. tobhach.
Cuma .i. inami no ínaith ut est cuma lium cid toll mo lenn. Corrgubhul .i. craicann gabair. brog chaol do chorrgubal
gabuis tis ima traigh nibic. Cichtee .i. geibiach .i. rannaigh. cicht script. Crumdub .i. otrach ut est forsin saig«7 cin con crumdub .i.
dumha na criimh. Cob .i. caomh no buaidh. ut est diag agena ro da caemmeann
coba. Caiti .i. cinnas ut est cindas meth i rath for tinnsa. Coimde .i. dabach ut est coimde tin .i. caemh dabach .i.
comdin don braith í. Cern .i. mias. ut est’cin colt for crib cerninne .i. meisine. Coigli .i. comairli ut íst nis nimraiti na coigli cride. Cuflr .i. sineoin. Cruechta .i. bodba. Camper .i. daghlaoch no fri ree cathaidhe ut est camper im-
gona imcomlainn. Ciabar .i. salach no merdrech. ut est fri coibligi ciabair. Cona tochmat .i. cona toibgit ut est cona tochmat a coir
cirttt [sic]. Cerp .i. teascad. ut est gorm cloic/cmh cinntech(?) orderg
ima dorncur. Cechl^ .i. docual« ut est ar gach cechla coimaithmet ruicé .i.
uair in cách atcual« comaithmet imdergtha. no cechla .i.
canamhain.
Congbail .i. mHedh nachson aon congbalach. Cuguin .i. á foguin 7 dealbh criadh in fiadhnaise. Corrguinacht .i. beth for leth cois 7 for leth laimh 7 for
leth suil ag denam na glaime dícinn. Cara .i. clocha. fo cara caiar .i. íocairr^ibh. Cuindius no cuinnsi .i. cuingim. uindsi cuinnsi nis dring. Crodha .i. beodha no cruaidh ut est drenn cach crodha. Ceile .i. gilla. ceile caich acomair achomhdedh. Camadhuis .i. duthaigh. tainic a comadhus croichn-. Comraiti .i. duthracht. íú comraite do dian innichigh .i. ni
comraiti dianiiinnichi .i. diaichnídhe. Coig .i. rún no comairle. ni cuala coig nduin no nuin. Crib .i. luath. crib conidhbiur bidh lamitein .i. isluath caoin-
beirim no caoinbritheamnaigim. bid inann 7 lam itein 7 bera
crib coir rath.
64 o’davoren’s glossary.
Ceird .i. ceimniugud no cing. mairg misceird .i. mairg dia
ceimniter inceird sin. Cru .i. om. maineach neim 7rl. comberbus ina craos cru
.i. omh. Cres .i. crithnugh. comeirgit fir 7rl. cresaighthi sleagha .i.
crithnaighit sleagha. Clas .i. tochailt. dairt ma conclasat urclaidhe tarissin .i. ma-
diatochlait fir claidhe tarissin. Cair .i. cinnas. cair cobertar bretha neime. Cliath .i. umat. ar bi mer fo cuacha cliath ferba .i. amail bi
mer fo cuachnaidm duitt iumad briathar in filed .i. bidh
égcomluath taithmiuch in druing briat[h]ar 7 bédis tiugh
nadhmann semen. Cléas .i. clisiudh. conclechtaither é ina bru. Cumsanadh .i. tosach. cumsanudh accais .i. imnighé. Cocomarnic .i. cotarlaic. cocomarnaic cuculainn fris .i. go-
tarlaic laoch calma do. Cil .i. bas. cotarrWc faodb fír cil. Cam .i. re no comrac. midhach .iii. acam. Cunnail .i. sonair. coinnail a meid. Cuinnegar .i. toibgither. cuinnegar dia gruaide gris. Cuairt .i. tiumargam. airbert icuairt gach slan. Car .i. brisc. gno car cnam marbda. Clith .i. tinol. sochla triar ara clith. Caomnacair .i. rainec. atfét menn doib a scela amail forca-
omnacair. Ceas .i. gnathach. ainceas .i. ingnat[h]ach. di na bi ceas nain-
ceas .i. cethteora [leg. cetheora] randa feasa na filaighechta. Cuitriud .i. cutruma. acht cuitrid rosuidhe i feabaib lana .i.
acht inní rosamaighi no rohordaig^ do cutrumugud doib ifeb
tochusa doreir in fenechas.
Congreinn .i. tionol. congrenn saoghlonn soch-. Contednatar .i. coitcenn. sealb giíí seoit loighi seoit loighi
contednagatar uile e. Comrac .i. comairechta tobaigh ut est attatt secht comruic
la fene isam ambeascna. Currach .i. corriath iath na corr.
Coipe .i. caille dub. mac cope .i. donither re mac caille. Comain .i. glanadh. dilsi gacha mna nadider comain fír fo-
gerrtha .i. mana derbnighi in fír deigh gerras nech infir de. Contfe .i. comadhais no comait. ut est rosaig inmacso ic-
coibne fri mac muine .i. roinnsaigi inmacso i cutrumus risin
mac muine. Cos .i. tegusc. ut est mac conglaisi andsam do neoch dot
cossaid biadh .i. teguscas biad do.
c. 65
Carta .i. dorta. ut est carta h- ar airceall« .i. adorta ar égin. Caemda .i. lepa. ut est no caomda tairisig fri dorus tigln .i.
no ilepaid a farrad tairsighi ileth re dorus tigi. Cairceth .i. ruibe erbaill. ut est bó in gach ruibe bís in
gach caircech. [leg. cairceth?] Cruibne .i. ainm caitt. ut est cruibne sabaill. 7 muite .i.
nia tren trean o croibi. Comurscaighi .i. comscugud. ut est noco comurscaith pa-
traic anos fer nerenn iar tiachtain creidme .i. nocharcumh-
sgaigestar patraic in turdarcughudh sin im fearaib erand [sic]. Conoiscet .i. rocumscaigedh no roincoisce no roinnsaighed
ut est amail adeir bretha conslechta a senchas conroiscet
dire dosuide. Crith .i. íc no innsaighe no cendach. ut est ní ba rigi team-
rach nocha dia crith sidhe diafine .i. seichim no innsaighim
coro comerne ria fine. Conruice .i. comtinol. ut est ar is leisgret [leisget?] conruice
.i. is laisge no intarm no comteclamand. Cuipre .i. lind. ut est mana tuca a cuipre .i. mana tucthar
ara caradra do in ni ara mbi achuip in lind ni dlig ni bes
mo no mene tucthar do ar cobol cair. Comrac .i. rand. ut est alt 7 dialt 7 recomarc a comreim
is and is comrag mbair[d]ne .i. is and is comrac álige b[aird-
ne]. 7 atá dethbir itir rand 7 comrac. Candabar .i. cac. ut est cein bes tond a cind fo channabar. Conféth .i. conruici. ut est confeth findbend fri donnbend. Calad .i. crúaidh. ut est sroigle seol calad no coit. Ciatcois .i. cietius no indis. ut est imchiaran ciatcois. Cing .i. calma ut est cia ronbeth do cingtechta kath fri demon
detla .i. dana. Conruidrir .i. corarir. ut est assa conruidrir.
Conda .i. cairdes. ut est is fogus ar conda.
Crinner .i. tuitim. ut est ar na be for crindur.
Coluithe .i. condeine. ut est gach caibdel go loithi no gen
luithi .i. gen bailbe. Ceile .i. cara. ut est uasalathraig faide [leg. fáithi] do crist
cepdar ceile. Cobla .i. condalbu. ut est flatha crist iscobla. Caomnagair .i. niglii no ceimniugudh. ut est rocaonmagair
tlachta. Ciachair no tiachair .i. ghc. ut est soas co coinet ciachra. Codul .i. Beiche. ut est acurchan cen codul .i. gin letlmr uime
.i. gin tseichid. Cadla .i. catalga no bithi. ut est cadla an da ingin .i. dí ingin
aoililla mic dunlaing.
5
66 o’davoren’s glossarw
Coir .i. lam ut est geibe coir fria maiimain .i. lam fria manmain. Ceiti .i. aonach. ut est rertha uan for ceiti .i. ructha for ao-
nach uime. Creatal .i. creidmech no craibhtech .i. óní is credalus [cre-
didus]. Cresin .i. craibhtech .i. sen acre .i. senoir fnidit no cresinach
.i. faisci .i. aintech. Credar .i. coisecrad. crist fri cruichi credair. Comol .i. nert no adhbul. ut est connach leir caoin comoil. Conruale .i. roela no rochuaidh ut est conruaili co ainglc
[leg. aingliu]. Coneitis .i. cocuinncis no roinnsaighi no coro innisidh no
coro suidhe. ut est do crist ach coneitis. Comarc .i. cuimniugudh ut est ard% comarc cáomda. Clanntar .i. adhnaicter. ut est inachad cain clanntar .i. in
achad cónaire rohadhnaiced hé. Crodha .i. calma. ut est is crodha do dia ructar breth for
do deghlaithi. Condacht .i. cranncur. ut est condacht itir gradhaibh cutruma. Cumail .i. ancerd cumainn. ut est aos ciuil 7rl. comail 7
daime. Corrguinacht .i. cerd cumainn. ut est danaib corrguine .i.
in tidnacal dogniat tre corr tre corguinacht darlat doberar
lam inn 7 ní tabair ,i. do seon uaire sainnrecZ dognithi no
isé gnim dogni in fer oga mbí in cerd chumainn athaibsin
cena abeth and 7rl. Congillne .i. fer gail no fialusa. Coibhnius .i. fer cotaigh naom 7 fireoin. ut est duil r[os-
caidh] ni haisneis fer tar crich na coigillni na coibhn[i]us. [fó. 82 b. col. 2.]
Ceachra .i. grad. ut est rodocuimne cechrai’t .i. iní caras
do deith ina cuimne. Coltra .i. secda no slatrata. ut est is coltra fri imrisin .i. is
secda no is slatrata ac ime fri son nafirinne. Cultail .i. forbas. ut est is cutail airechta is coitoll no forar
isin airecht a gabail an ascairechta. Coman .i. idhan. ut est escoman .i. anidhan .i. iar nechtaib
escomna. Comairb .i. cominnairb^ .i. fer elgnais o cin cin comoirb a cein. Cutaim .i. tuitim. ut est cid iar coisi cuitim fri ailche ann-
scuiche. Caidh .i. uasal ut est be sliab escaidh. no caidh .i. uasal no
farbas no nemtnighi. ut est caidh ni na bi fri fiadnaise
forbair. Clú .i. urdairc. ut est clu conmider ar[?] a cil. Cil .i. claon no cutruma. ut est forgill fo cil mana ocmadh cirt.
c. 67
Cinconn .i. ath. ccn coibhnc .i. cobfinn tacas acht tethnais.
7 burb«. Coitechta .i. cutruma no comdlige. , ut est ata mac doranda
orba fri mac cctmuintiri [Ms. .c. mti] a coitechta sealba la
fene [Ms. la] .i. a cutruma cenmotha in cumal tsenorba. Conoiscet .i. innsaigliit. ut est intan na taircet UTÍhpin na
cutar .ííí. isann conoiscet dire .i. isann innsaigter in dire
so dona hiibh sin. no cumsgugudh amail ata conoiscet sreth
anmcaide. Clothra .i. ní cluinter aca crotha amail ata ma cú foilmech
bid furfogra cluic no clot[h]ra foabragait .i. cluigin ima-
bragait no ní aile atcluinfither aca crotha intan tic do
denam [Ms. denan-] fogla. Cuithech .i. in fiada .i. clar toll no cepa. ut est fer clandas
cuithigh a tir a ceiK cen athcomarc. Coibne (.i. cuidbi) .i. cutrum. ut est ní bi slan caich araili
acht roicait focoibne .i. coroicait fo cutruma iar lecon
ineldithi. 7 coinnfi on ceill sin no commaith. Cuclanna sét [Ms. .s.] seoit lana no lainnacha. ut est is
pennait ailes othras cach fir eclaisi acht cuclanna sét .i. .iííí.
ba. 7 samaisc 7 a pennait gach mic eclaisi doberar na
feich sin do liagh. Cathiugud .i. tatíiair arrobatar a tuicsi an ilur lanamnasa
conach urasa a cathiugud oldas a molad.
Cres .i. caol ut est .v. ba gach nath na dicres carmna .i. nocha
caol iat uma corpaib. Conscara .i. comsgahV. ut est barc tar buaith conscara fri
tir .i. rocomscailester no brisister re haighi in ferinn. Coblath .i. curach no long beg forambi imram. ut est co-
blatfh] for rot ramat .i. a ni for a comimluaiter na ramad
.i. .v. sesach no .vn. sesflch no curach. Cuire .i. umad. ut est cobodail .ix. cuire baiter .i. in coib-
dcuVcZ so arniumad baiter isin nói. Cul .i. tareis. ut est aimergin rathach sidhe cia tard rath
iargcul dligi .i. doratustar baile artus tareis amic doreir dligi. Coibne .i. comaith. ut est arath fo coibne fris amail bes .i.
gurab conunaith in raith aithgina 7 in raith dire [ms. r. d.]. Cuindelg .i. cuma no aonta brathar. ut est forsambia con-
delg nach urfaoma [?] nech ina rathus .i. arsmbia cuma
no aonta luathar artiucfa a fer condeilge fo cora. Cro .i. bi doi^h cuma ainin do uir. ut est cetmuintir crolú//
.i. tarna tiumargain a lighi uire na mna aile. Caom .i. terc. ut est intí diambi caomc in octlua .i. is terci
cenel innil-i. isé is nfaré ní as. Caoptha .i. aittm éé amadan. ut eai in drutli 7 an caoptlia
68 o’davoren’s glossary.
.i. intí doniter do caop^a no do giuba .i. in fer lethcuinn .i.
gebtha no in tomtha .i. berra rinntach [in marg. duil]. Clethe .i. formna no in tart fine .i. intí is airdi don don line.
ut est cocleithi fine fosaighter cina .i. dul do co formna
na fine aga fosaighther in cin iar nelo cintaigh. Cro .i. bas. ut est .vm. crui la fene [ms. lii]. Comairser .i. fiaghfraighi. ut est diam fri tinfoba fó thuaith
[ms. th-] comairser .i. dena athchomarc fona tuatha. Cotreisin .i. cuimrech. ut est madh cinn conncotat comnart
cotreisi .i ma cin codhnach calma aca cuibrech co secda.
7 ata sa corp cétna conres docuimne .i. do coin is cuim-
nech um indlighi do denum. Cuimme .i. cumgach. ut est marba clot cuimme .i. is marba
don enech in cupanacht amail doniatt cleire leasa moir. Cendadach .i. na cenela. ut est bui cuairt in domain i ranna.
7 ranna a cennadhacha .i. bethin sgethin no frang. 7 rómhan
7 saxsáin. Ceann .i. magh no gort. ut est orb-a a cenn tuir .i. in gort
is cian [? ms. qan] bither aca tur. [note: magnus sin.]
Climata .i. in damicht. ut est nola air iugera hi clímata .i.
orda no rand. Croich .i. uachtar bainne. ut est as croich no lemnacht do
ughdur saoir. Cnarr .i. ga. ut est da dornn .x. etar a hiarann 7 a fochair
.i. a hurlann. Coibne .i. comainm. ut est cofordailter a coibne techta .i.
cofirdailter anrocomainme do reir dligbi’. Cealtair .i. ga. ut est combeodhastar cealtra catha cair .i.
go ro gonastar caiar do gáiaibh catha ut dicitur diceltair
.i. crann ga gin iarunn. Cara .i. carrac. ut est fo mara fo cara caiár. Conn .i. cenn. ut est atait .vn. ngella atat annsom dobeir
conn gacha fine. Comci .i. combrisiugh. ut est fubta la feirg luinne dia com-
gither cnama. Cuílach .i. ech bretnach. ut est no cullach allmuire .i. in cul-
lach ech tar oll in mara. Cutail .i. caoch no fas. ut est ar na fargaba í cein cutail .i.
icse tuill no acae for forbais cutail (.i. fás) .i. caoch. Cuairt .i. crich. ut est marofiastar aratha a mignima anaon
cuairt urradu[i]s .i. inaon crich urraduís sin. Crinne .i. ainm do baisti. ut est biatha crinne .i. logh na
baisti intan is im linn 7 im biadh doberar .i. oní is cre-
dintibus bautisiium [sic] in baithis creidmedhe.
c. 69
Ceis .i. guidhe. ut est dian ceissit airilten .i. amail guidhes
a airiltíu. Cogra .i. gabail. ut est na cogra cert .i. nagabann cert. Cuitir .i. cutruina no coibheis. ut est tecíita fine inoighi.
no cuitir taréisi .i. a coibeis. Cetf \iid -i. comairle. ut est ní udhbhair nech selb acht ma ní
do ruacle fadheisin acht madh í cétí’aid na fine .i. a comairle
na fine. Cruth .i. gne. ut est cia cruth is bunadh cachnae .i. cia gnc
iarsna bunadh. Cotar .i. dogeibhter. ut est cein in cotar bescna deodha iar
ndia .i. cein fogabhthar dibh nech aga roibe tochus graidh
is laís. Caomdha .i. claonan. ut est fer for iuded caomda. Cuille .i. urcuillti. ut est ata morseiser atuaith ar is cuille
Cpir anurnaidm .i. rohurGmlledh anurnaidm doreir coir. Cethra .i. cae doib ithra. ut est éán cethra asdo gort. Cechair.i. cecair a nuachtar 7 uisce a hichtar
7 lathach .i. lathach a hichtar. 7 uisce a huachtar isí
an deithber. no cechair .i. tonda critlur 7 sruth for a
huachtar. 7 uisce 7 araile for a hichtar 7 laith .i. feith.
7 uisce for a huachtar. Crudh .i. iní cruiter and indadh na cethm. Consniatt [cosniatt?] .i. cosnum. ut est ní direnar acht con-
sniatt [cosniatt?] araile .i. achtaigim coraigit no conais-
neigit araile ugdair. Condealg’ .i. comsgaoih?. ut est gach cuirmtighi a conndelg.
7 is inann condealg. 7 comortas no cominnus no comaomV*. Corrcreachda .i. ainm do cnoc bis an édan nanamatan. ut
est caite druth diarinntar .i. ise aithni in druith in corr-
crechda dobeith ina édan. Cutaim .i. tuitim. ut est b\a crann cuitaim. Ceití. .i. faithi .i. bl« ceiti rig tul comracc. Caomli .i. uasal. ut est caiti faill caom cin fiarfiv ///<-. Cro .i. coirpdire. ut est dorenar crui comarda .i. ernither
coirpdire do comardada in gach urrad uile. Cur .i. (-antain. ut est ben forafuirmi a ceile tincur naire .i.
ben forafuiremh a ceile teannchantain a aoire. Comaithches in ferainn .i. comaithgnais .i. gnathu^hudh co-
íniiidlic no araile is comaithechus aithechus comaidhe ar is
cinna nosgal) aire fri aithech. 7 aircinnech fri bachlach
.i. cilJc. Conluan no conlon .i. cach na con. ut est cair císi caitlii
fo fich [?] in cú fri tir in comaithcesa cidh bere cin conloin. Ceartfuine .i. in leac arandentar in fuine. ut est losat cria-
tU’tr certftiine.
70 o’davoren’s glossary.
Cru .i. ime. ut est cru tire do thea-UWA.
Comleachta .i. comluighi no comliudh .i. feadbainder 7 araile.
curabiarnalíudh comleachta .i. curabiarcomluighi di ria fea-
raib ilarda. Cana .i. cuilen mic dire [sic]. ut est cislir dia ro saidh grain-
dire gédh corr canai. Caid .i. uasal. ut est liter la cáidh comarba .i. leter in co-
marbus uasal. Ceannas .i. srian. ut est eaeh gach eamhain ina cain cendas
coir .i. cona srian taithneamhach uma cenn. Cailech .i. cluas. ut est gall biail innraic miter a fíu .VI; scri-
puill .x. cona dib dubhchailchib .i. cona dib cluasaib 7 cona
sruibh .i. na cluasa ichtaracha. Coig .i. derg. ut est doformaig donnroigh ceathraime dofor-
mad coig trian. Clanna .i. satha. ut est acht ní roclanna a lam fadeisin fir
asa cathi acht a m’ rosaidhestair a lamh budein. Cainde[l]bra .i. del direch forambi in breo taithneamach.
7 e codaire. Cleath .i. atargad no nua no urdarcughudh no cleisin cem-
niugudh. ut est bes ues srotha cocht : : : cúl- contailge re
feithine amail : : : : ailge in duileaman in muir mor [ms. m]
concleth- .i. amail tul-us in muir mor intan nuallas no
ceises no cemnighes docum tire.
Coimsi .i. comair no beg. ut est bé togairte .i. arma cuimsi
tothchus in fir laisambí. Criascrad .i. siladh no cristaidhacht amail adubairt dia nifil
cumas for criascrad. Cnognse .i. cno mora aibhinne 7 ni heistibh ebar intaircedul
acht is dib. no cno gnse .i. copan[a] 7 ballana 7 milana
.i. crann. Comaim .i. ben fir. ut est innlus gach tinnscra fri deirg<?
dlig ó rechtaib commamsa .i. in ben no in .g. f. Cogar .i. airacht. ut est nibí riar iar cogar. Coitreab .i. comtairisium. ut est urgltma eclaisi ó laochaib 7
laiches 7 coitreab caiUech .i. caomtairisim c&illech in glana. Crothla. ut est urfogra croisi no crothlá .i. dul sech aní
crothar ann in drolan urgartha .i. crothla bis ar dorus
airlisi an deorad dé. Cert .i. beg. ut est madh cert oig olcena bet anadh altras
.i. madh na hoig is luga lan ann no is ceirti.lan and bét
anadaltrus. Cubus .i. anam. ut est is for cubus righ atá.
c. 71
Cearbhala .i. cogad. ut est bad gresach fri hufna atratha
nis ndermaim a menma donairbere cin uaill 7 eeruala. Conmill .i. tét. ut est conmill cin na cuinaehtach ní aibéor
lu’is mó itir clainn 7 geinelach cusanómw/ nó. Conteachtat .i. coitcenuaither. ut est filus tri comarba con-
teachtat sealb. Ceim .i. conair. ut est ceim sech na dichestar dilsi sech an-
doit neclaisi .i. is conair na dichestar do dilsiughudh ar in
ferann sech an eclais is andoit. Cee .i. ceim. ut est ara cae osar sinnser. Consúidhfl .i. bi doigh cuma inann 7 comsgaohWZí. ut est is
ferr sidi oldas in fíor consgara. 7 consúifi .i. doni a coms-
gnoiledh 7 ni etar nech é consgara sin. Cuisnet .i. cuisnéten sin tugait [Ms. cuisntens intugait] taith-
neamach in breth coparamai7. Curach bi doigh guma ainm do rinn gae. ut est focerd fcr
air a gealla re asa dibh lamhaib for curach ngae .i. as
diblamhaib diubractis é for coir é reranna ingse. Clith .i. clúda. ut est rofeas cid dech edach clith alainn
étrum. Cruan .i. gne don tsencerdacht anall cruan .i. in derg 7 <iv-
duma .i. in buidhe maithne .i. buidhe 7 uaine 7 geal. Creadhbad .i. credmníughudh. ut est nis credhbw/ linn na tinc
.i. nocha credhbhann in linn iatt na intine .i. intor 7 in-
tairged 7 in liag lo[gh]mar.
Clas .i. comtinol. ut est fine daormana^A cia clasaighter .i. cia
comtinoilter. Clethe .i. mor no uasal. ut est fotha .b. .b. .b. .b. .b. clethe. Coingéltt tid .i. coibáeiiu/hthidh. ut est coingeitaid dibM
iso is tualang. ocus adeir aon berach 7 diabul corach 7
coingeltaid, .ííí. mbreth .i. intí agambí coibdeil- isna .ííí.
bretha. Cuibiter .i. cubhus. ut est sét gatar a cuirmtigh toing na
rug na forfol- na cuibhiter .i. iar fir o cubus. Comlunn .i. comlín. ut est fo comlun ngena. Cinnes .i. darlinges. ut est adhbul fisi armotha darcinncs
darcinnes godian mo cuib .i. mo cú cuib cu már sin. Cribuis .i. muc ut est cribus mara talla tair. Cam (.i. rei) .i. comrac. ut est midhach teora cam .i. tcrna
(’) tri cama. Coibchi .i. cnnniadh. ut est ni saigh saichi na doclinr na
dilsí for coibchi cert .i. nocha diles an cunnrad diul)artacli. Cres .i. caol .v. ba gacha natha na dicresa caramna .i. noclia
oaol ial inia cnes.
72 o’davoren’s glossary.
Calgdet .1. arainbiat na halta det .i. dét míl moir a imduirn.
no calgdet .i. direch amail colg. Cletine .i. lethfaobrach .i. claidhmíne no bidh fri cnis fri hair-
lecha adorn ann no dorn conairtem. Cotorair .i. ordaither. ut est ailiu uisce cotorair muir .i. or-
daither fo muir uair aile. Comnadma .i. comdatha no cutruma. ut est dogrinn co-
teora crith comnadma. Croinntile .i. tinghbainne. ut est cainnle crontile ina ber-
rad bí. Capall .i. bi doigh comainm [comba ainm?] do thoin amail
ata tri capat’l a collbuilg .i. cuaball .i. derc a tona. Caidh .i. uasal. ut est caidh dia dinicfa co fealmacaib .i.
is uasal in dia sin 7 doicfa sé. Cruad .i. dian no croda no indraic. ut est creidh cura conna. Coimdi[u] .i. tigarna. ut est coimdi dot creid deman cofeirg. Comair .1. a farrad. ut est roearba rocetnaitt comair a tigi
teacht ina lias. Comol .i. cengal. ut est comol caire cét cuir^. Cuadh .i. coga. ut est ní tard biadh a cuad do. Cortliar .i. ciumus. Coimdi .i. comdedberus. Coimdi .i. minic no gnathach. ut est ni coimdi tin mo tsam-
\aicl dober cobadba obeir sgin is mo art úne gha íocul loca
mo greisi ciníl.
D.
[D]uar .i. imat. ut est aduaraib drecht .i. ar imad na focul
bit aigi. Duar .i. rann. ut est cidh duar donesa nath .i. rann is fíu
duan donesa .i. tainsemh. Durnn .i. lucht no foirinn ut est cis duirnn dilmaine fil
iriaraibh righ. Dergoin .i. diguin no sarugudh amail adeir issed[?] a dire
cidh dergoine daon. Dal .i. caingin. ut est dal diangetar ambrugh .i. is caingin
diangetar. Dinn .i. innile. ut est do .x. n[d]indib tuait[h]i. Donn .i. dub. ut est bla det donn cerg. Drechta .i. duana no laidhe ::::: ut est drechta .c. cat cii
cong neinech in aho loco .i. imair [?] Digh.de .i. since. ut est iardaig .i. in airdighi .i. tolo dighi .i.
since .i. Gumal gach aonaigh .i. diubraiti. Direch .i. nochta. ut est direch náligidh.
d. 73
Derach .i. derscaithach ut est bid derach do termain.
D[elann] .i. gae ut est imarcor delann.
Dian .i. fior. ut est dinab con diglaibh dianaib dergib dera-
star .i. dias duir coningaibterT?] tagra. Duibell .i. utmall. ut est duibell lon lobur. Dreman (.i. debaid) .i. obann. ut est sab duire (.i. oband)
dremna. Deruscad .i. dellra scoth.
Dem .i. glan. ut est do eim dos dem iar nach ndein. Dlutar .i. raiter. ut egt mac mna druithi dluthtar aniarfine
ucht. Diuchlad .i. cennach. ut est diuchlatar enigh. dim .i. cen-
naighter no adhbullaatar [leg. adhbulluatar?]. Duil .1. lebur ut est cachna duih’ .i. aircella na duilt sloinnti
.i. genel- Díl .i. innlad. ut est gin díl daime risi. Donnedar .i. dí imis. ut est doindedar dallbach do triar. Diangaid .i. dia cuinfligh. ut est dianguidh suadh sar fo-
geilt. Dilmuin .i. dilis. ut est ar it dilmuine air areir bretheman. Duchonn .i. loinniucc no ceol. ut est colum cille cein do bo
bidh mo duchonn dail go firt. Dubh 7 dobur .i. is dub ar duine 7 is docha ar fiadhnaise. Duabar .i. duaibsech. ut est duabair gnim grian cobhgh .i.
is duaibsech in gnim aoradh intí is comfial ré grein. Dluim .i. imad. ut est ona ainces berar an dana dluim. Dearmen .i. dermat gacha indlig<? dermen. Drenn .i. debaid. ut est nis dring drenga. Datan .i. aiti. ut est saorfad a [ms. saor fada] datan dathnait. Deis .i. ceile no cuiriu no slogh. ut est .vn.madh dire dia
deis for bran. Droch no drogh na drong .i. maith no direch. ut est cai-
nell aingaither drogh moltar trí .x. de.
Doglinn mo digh .i. connuigim. ut est do glinn mo digh
do tinnlaca ar hnat mo sofis. Doglinn .i. dighluim no tinol. ut est doglinn glasaib tem-
rach .i. tinólter é a glaisinib na tulach. temair tulach da
reir sin. Dogrinn .i. tobach. ut est drisic dogrinn cotri certle cum
.i. toibgi in drisiuc cuma naidm fri tri certle is fiu scre-
pull. 7 adeir fos menebe dogre .i. menebe toibgise in ga-
daide nigaib grem aithgina taracenn. Derla .i. dilsiughud no do roilléd. ut est nade daonachta derla. Dobur no duabur .i. duaibsech. ut est dobur cuitichta te-
gaid .i. in forinn.
74 o’davoren’s glossary.
Dobre no dobria .i. diburiiadud. ut est mít[h]igh dosum ce
dobre bir clethi for dorus .i. cia diburnaid fairbanna don cli
biraich bis os onn for dorus. Durgnaide .i. digranta ut est durgnaide fechtus foriliu aon
íer .i. is digrant[«] in gnim dogni intansin itir sochaidhe. Dulaighi .i. bedaighi. ut est dulaighi drus rodama ina do-
sum .d. .i. is bedaighi in meracht rodama dosum ar a dán. Digna .i. crocha. ut est a fuine an dignae. no digna .i. sa-
sadh. ut est digna gacha galair. Dreeht .i. imat. ut est soid indos (Jagdrechtaib grad .i. impo
codos acata daghimat ngraidh. Drecht .i. eolus. ut est carmar drechtach ranmach. Dos .i. doinnim amail adeir coire .g. gach la duine is for
beoh* atá ann .i. in aois dois .i. in aos doinnim ,i. di fo
diultadh. Docoislet no docoisilet .i. dodechsat. ut est [dojcoislet fort
fiadhmuine. Doalaigh .i. dasacht no mire. ut est mífocul marmarta dogni
doalaigh. Darba (.i. imat) .i. cumaZ amail atbeir a cain techta bered darba-
mucha anfis .i. cumaZ o chách tareisi. Dotoruidib .i. taithneam. ut est a dotoruidaib tin .i. taith-
neamaighsim aithirne amail teineghim aerachus dogenam. Digluinn anail ailib cainib .i. a dligi taithneamach no a
briathraib taithneamacha. ail briathraib dareirsin. Deand .i. de ut est deann ananma .i. denamain dainaib hí
.i. in anail. no amail diaidh do teinid. Doneas .i. toinnsi no tairisid no taithnid. ut est doneasa
cerd caich no donaile. Dirit (.i. ascomrad) .i. ernith. ut est dirith as gach aire-
chus dibsin. Domnath .i. munadh no traothadh. ut est inocbail duir do-
mnath indsci .i. muinid dó cach innsci ndlightigi. no din
traethad indsci indlightigi. Derchail .i. deliugudh. ut est ol de nach duil derchail .i.
conarodighla no conarodeilighi ní dia tsalchur fria. Deara .i. digail. ut est aire echta ise condera a gresa cin
cumsanad .i. coroderb digla in grisa imdergtha doberar for
in cinel cin comana dligi cin tairisim. Dlicht .i. cinned. ut est cin derb dilsi dlicht .i. can cinne a
dilsithc codemin. Desruith .i. deroil. ut est descipul na desruithe dertwcaib
.i. nocha deróil^ nasin inní derbcinnter don deiscipal.
Dric .i. ferg. amail adbert an feilire mac deic dric nad cea-
lamh.
d. 75
Deilm .i. foghiir no crith no gair. ut est condelmuim a grethá. Diglmae .i. dímicin. ut est cona dubhsluagh dighna. no
dighnae .i. drochgne no tar no trogh. ut est ualarius cin
dighna. felix fuar. Dixsa .i. ard no uasal ut est riched reim as dixsa. Dail .i. airacht. ut est ronbé uas barndalaib. Domairbera .i. ronitairbera .i. dobera damh. ut est dom-
berar dain la crist caim tar dile. Doral’í .i. donarluidh no donaraill. ut est dorala tar romuir
.i. dorecht tar in muir mor. Dechaid .i. dochuaidh. ut est mo cua caindechaidh. Digrus .i. diamair. Dinn .i. ard no cleith. ut est for dinn flatha finne .i. íor
cleithe neime. Dire .i. talum. ut est for nem an conrala (.i. roela) cen laithi
don dire .i. tah/?w. Dilucht .i. dilgudach. ut est frim diubairt ba dilucht. Dofarcat .i. foruaisligheat. Dirim .i. imad. ut est rotursim andirmann. D[i]ubairt .i. diprecoit .i. adhbulguidhe. ut est fria dia is
diubairt fri deaman is dínert. Decmaic .i. sist. ut est a beth slan ni decmaic bias. slainti
dó acht do gres. no decmaic .i. ingna. ut est decmaic fer
cen entfch. no decmaic .i. doiligh ut est ben dofairgeth ar
decmuic .i. coibchi íngna no doile. Digni .i. glanadh. ut est do ní molad di dia dighi .i. dia
degfrmgíu no dia glanadh no dia buidhechus. Dunadh .i. sluaghadh no nert no fas no faslongport. ut est
cona dunadh dana. Deblen .i. oní is déb[il]is. Dedbul .i. dereoil. ut est ní dedbul a laithe. Doforcat no dosaircet .i. doroiscet no derrscaighit. ut est
in da apsdal .x. doforcat cach nairím. Doche .i. dothchus no duthchus. ut est frium as mor a doche. Drobel .i. documal no drochurlabra no cnrngach. ut < -i
for Demcoslan soleir rodrebraing iarndrobeil. Dlom .i. inn no erfuagair no dluigh no aisneidh. ut est dlom
dífl ar lichit martar co mét .n. Duithne dereoil .i. gin innili no gin enecla»// uair adcir .d.
ni samailtcr do daor na duithne. Druth .i. drochdnine. ut est focenai 7 arailc. moighea druth
.i. dobcir sí moga arna droclidainil) ineicsi. Donn .i. cuinn. ut est sin’s donn dibeoil .i. srethnaighi in
donn sin .i. in linn do urlabra doneoch. Duil .i. slninne. ut cst ailín duilain dnilil) dliiT’.
76 o’davoren’s glossary.
Der .i. banne. nt est der docuaich .i. is amail der do cuaich
he ima glaine. Deoin .i. fuaran no coir no tibrait. ut est ailtw uisci 7rl. ua-
raib do dheoin .i. issé is fuaire and uisce an uarain.
Diamuin .i. glan. ut est diamuin tortach torbach. 7 adeir ani-
nad aile diamuin fri slan .i. isglan é re híc nerca fria. Dogrenar .i. toibgiter. ut est dogrenar a comeirge 7rl. ocus
adeir ni tét aith- tar cend an gaáaid mana bé dogre .i.
mana bé fein toibges. Dindba .i. domadh. ut est is dinnba frie heiric .i. is doma
fri hic fiach. Deis .i. ferann ut est cotagaib febhta iurg\ide for daghdaine
deis .i. for dainibh a ferann. 7 adeir uraicacht fer renas a
tir no a deis no a corp a foghnum. Docht .i. tost. ut est ní fogair nech ala dochtair alla brostair. Degail .i. ditin. ut est acht rofollaigh tar cach besa gina
imdegail .i. acht rofollaigh an cach do roinne an cinaidh
aem ditin .i. ó dorat faill faill fair gin ioc tarachenn. Derla .i. deghailt no dealughudh. ut est 7 issedh in séisid
rath insin naderlatar la fene [ms. lá] 7 nocha nderbdei-
lighter reis é doreir an fenechas. Drucht .i. maitin no trath. ut est scribill í turorguin uire iar trib
druchtaibh .i. iar dib [leg. trib] trathaibh no iar trib maitnib. Dant .i. bél ut est sé aile ma dant daimter. Dirna .i. ainm tomu[i]s acht ní hinann gach dirna dibh .i. gall
dirna 7 dirna glasaigh 7 dirna umaidhe 7 dirna patraig.
fech fein bretha creidhine 7rl. Domna .i. más. ut est lestar uan muilt mir fer dorn lethet
a beoil leth lethat a beoil dia domna .i. ilethid amais tís. Dlugh .i. scoltad. ut est cach um a lestra cen mugh .i. an
casadh cen dhúghi .i. in scoltadh. Duis .i. uasal. ut est barc conduisib ingantaib .i. coseduib
uaisK6. Dochoi .i. docuaidh. ut est rath ambue tra cibe dochoi .i.
dechair. Dellui .i. eolodh. ut est nochan fes cia de dodellui araill .i.
nochan fes cia dib asa helodh leiges ria cheile. Dithrect .i. dispectadh. ut est manne roichestar cia ba mét
cia ba laighet ar ní husaidh a dithrechta .i. a dispectadh. Dobosat -i. toibgid. ut est nech manab do troscadh dobosad. Dobo .i. dibhus. ut est cidh be da linadh dobo asa mamaib
.i. dibhdus a gréim áligi. Dobur .i. dorcha no doiligh. 7 decmaic ingna. ut est dobur
cach decmuic .i. is dorca gach ní is ingna leis fein. no is
amail ni dorca gach ni is doiligh.
D. 77
Diartha .i. raot beg. ut est caom gach diurtha .i. is taith-
neniach gach tiruairsi cruidh big tareis cruidh moir no gach
ret mbeg .i. is inmuin gach ndeiredh.
Diumsach .i. derrscoitheach ut est claon breith gach dium-
sach .i. claonaidh a bretha in cach is derrscaithech. Diastar .i. dingi ut est nach tinnscra fene fordiastar tedmaim
.i. conach é tinnscetal creicthi is coir do na fenaib afirdingi
in baile ambí teidm nagha .i. ar ecin. Daith .i. grian 7 esca. ut est corus aithne 7rl. dotongar
dar druacht dar daithin .i. dar dath sína no dar dath na
sina dar grein 7 dar esca uair grian 7 esca dobeir dath
ar na sinaib. Dan .i. ioc. ut est cohiar nde mis ro dantar frit no dana[?]
.i. cidh riut icar cidh tú icas. Dellach .i. luighi. ut est airlem acht na dellset .i. ert’e air-
lime orra acht na roluigit ann. Dun (.i. um uisci) .i. *cladh. ut est Duen .i. da uisci im
cladb. Delgainecht .i. dobes. ut est cin gach aoin dia comget. tét
foraib cobráth. ar gach n[d]elguinecht dogniad issed fo-
glainn cach. Dlom .i. foillsiughudh. ut est cidh dlomha danaib .i. cid
foillsigit dan domnaigh doib. no dlom .i. rad. ut est coro
dlomtnar a derusc .i. coraiter a derbcinne. Dream .i. diairimh. ut est da trian na dreme dorochair do
nimh .i. lín fáitfe .i. deamnat/Aa a eir. 7 lín caoimtechta
.i. 7 ni fedadar cidh frisirithsit .i. demna in talman 7
lin forb- ngnima .i. lucifer cona muinntir .i. doroinc in
diumus. Déé .i. minna. ut est fír dia ndeib déé .i. dian dila dée. fo-
deib fominna. Donn .i. uasal no brithem no righ ut est luaidh donn treb
cura .i. isé ní luaidhit na huasail o cóir é a treabtha. no
dith no dunn da maigh 7rl. Dretill .i. peta amail adeir senchas na torc ara bídh treut
na dretell .i. in torc peta. Dímhe .i. tuidlnnhe. ut est dos ndime cinta cen diluth .i.
< ‘urahris tuidmes tu hí re cinta na rodíladh roime. no cu-
rab edh innsaidghidh fuirre cin na hedar do diola di. Doet .i. doiligh. ut est ní hastaither dochur na saoither
foraib. is doét brithem bes tualaing breth forru i. is doi-
ligh a faghail no is do etechta. Donn .i. flaithemnus no gait. ut est ar trian a duinn 7 a
mesca .i. trian a neich tuillis a dond a flat[h]eamlmus do
no trian na herca ata angait a seoit.
78 cTdavoren’s glossary.
Deseabar greine .i. inat ina deasfaobhar ngreine. ut est a desebhar ard trichem talman .i. is as trencenmither a fas asin talmain aird reisin deasfaobar na greine. trichcm trenceimniughudh marsin.
Deling .i. mucc dá bliadain. ut est cethre duirn a lethat o deling co trichem .i. ó debliadain co .íííí. bliadna.
Diumann .i. diumus no dímiadh. ut est mad ar díumand in ceile innsaigis in flaith (.i. cuinige) a seotta. ^
Doleice .i. dobeir ut est ingi ma dliga in ceile hi doleice do
flaith. Dearbra .i. diubairt. ut est fogni logh na» sét amail mestar
conaman derbra .i. cona diubhartar in flaith cin logh a
retha dofoghnam dó. Domain .i. dímain. ut est ni renar nech ainím do feilce do-
maíne i treb«. Doairrcechnatár .i. rotairrngestar. ut est toich doairrcech-
natar faidhe leo donicfo berla bain biadh .i. rotairrngestar
diba na faidhe in fir berbl- [sic] bias iardain .i. in 1. Derusc .i. derbh cinne. ut est la cumal .v. mbo anderosc
a dithma. Docoisleat .i. do elodhsi. ut est beth do coisleatttttt. [sic] Dithet .i. ditin. ut est atat airlemanna imandiched smacht. Deil .i. delughudh. ut est traigh conndeil ndordan itir gach
da cuaille .i. go bun no co degail na hordna no coruice
in inad indelaighann in ordog risin traigh. Disce .i. disgao’úccUi. ut est disce mblechta .i. disgaoiW//
asin lacht .i. disca^ .i. beth cin lacht no bec do lacht. Dluidhe .i. dealughudh. ut est atait secht nurdluide fine .i.
atait secht nuasaldehghthi. Dingn« .i. sasa[d] no mian. ut est digna gach galair .i. amian
no a sasad do duine galair. Derinn no dearnum .i. cengal flatha uirr^. ut est rath cen
imdernainn flatha .i. cin ceangal flatha uirr^. Doeisighther .i. doruaraidh no tarrus no tairisi ut est do-
eisi[g]ther cach fuidri for .v. seotaib. Dreacht .i. imat cluide no blogh no rand no imat. ut est
dlegar don ceile denamh drechta im dun na flatha. Donn .i. flaithius. ut est ardire cethra ar a dond 7 ar a
meisce ,i. trian in eich a donn a flaithius dó .i. trian édala
creithi 7 ruathair. 7 adeir isin lebur cetna biadh for
rath g[ill] 7rl. coféasadh donnaidh. no a donnadh .i. co-
fis a flaithiusa. Doetagear .i. tarrathar. ut est bretha barr 7 maigin do
neoch dodaetagar .i, doneoch roetar dogahail .i. tar-
taio;ther.
d. 79
Drisiuc .i. intí is dris ar leatartaighi 7 is ci’i ar anihainnsidhe
110 ar aiilílc Dilmuin .i. dilís. ut est nach duine dobeir a geall in dil-
niaine .i. nech dihnuiníges a geall tarceann neich 7 donic
aithrc. Ditli .i. crich. ut est co deora doniain dith .i. cotí dith no
íinis in doniain. Drong .i. imat. ut est drongaib á) aonan lainn laiin leasaib
7rl. no drong righ ima recht roches. Dual .i. maith. ut est dual dal do brithemnaib na da gentib
gaibset .i. ismaith indual dona britheamnaib na robaisit
amail ginntib.
Diall .i. diultad ut est de daghmainibh .i. diultad dogin da-
glnnain dó dia imna 7 udhacht. Dermen .i. dermad. ut est nim dia dermen dia seghamar
mar maine mesa .i. nochar dermaitestar dia mor me gin
maine do mesemnugh damh. Dodhamna .i. gataá/ nio mac beg. ut est ni ria ni cria do
dodhamna. Doria .i. eirníd. ut est doria buar buara. Dron (.i. í’o febas a lamda) .i. direch no daingan ut est saor
dron durtaigh .i. in saor doní indurtach codron no go-
daingan no codirech. Doria saidhigh .i. taisbentar. ut est diambí coir cobfodh-
<ii<llt tuaithi asairecha slan dire do ria saidhib do trichtaighi
.i. taisbentar trichtaighi da tic bo ar fichit. Dinn .i. aibhinn. ut est cis daghmaine domain dinngnadhaib
.i. bis ar aoibnibh an domain. Dédhoirnn .i. demin no calma. ut est cia concorad .c. cura
durn dedoirrn .i. cura daingne no demni. Den .i. dín no daingen. ut est caiti corus feicheman 7rl. go-
rab den fri trachta .i. gorab díon no gurab daingen an
trachta ceill<? doberas na corpa. Docha .í. is tusca. ut est acht is do buaib 7 do cair^ ata
andithimso .i. is docha dotuitit caire .i. ata acht liuni ann
is tusca tuitit caire nadba. Dinnus .i. luighi. ut est lethfiach la dinnus isodhain. Dae .i. righ no guala. ut est bla delg dae. Darmna .i. dair namaine no na cethra. Dírainn .i. eaill. ut est bla cuithech sliabh 7 dírainn. Dinn .i. tulacli. ut est bla cethra dinn. Docoasat .i. tiagad. ut est ma ri no tigharna tiasta isna
licclaisib ar cicin isivnar cuinal caiw/ cach fecht docaosat
•i. is uais iocaid cunial cana in cach l’ccht tiagaid inntí. Dobrith .i. doburitli. dobur uisce 7 ith arl)iir. nó bir uisge
80 ODAVORENS GLOSSARY.
isan bretnais 7 ith arbur isan gaedhilg. 7 is ris docuaid
menma iuughdair conach badusa leis beth sechtmuin ar
arbur 7 ar uisce na beth da conaidchi cach mís dona tri-
misaib ina trosGad. Durbaidhi .i. brigh is doraidh. ut est durbaidhi ban secht
leth cumala inntu .i. do brigha namban no brigh is doraigh
leisna mnaib dimirt orra .i. dul chuca areicin. Doringbadh .i. rotesairged. ut est nach fer doringba do
croich no cuithi .i. rotesairgi. Deimni .i. daingen. ut est meiser aicdi ar a deimne .i. ara
daingne ima tighet. 7 ata fos meiser edach ar
deimnigh .i. meiser intédach fodaingne. 7 curab tiugh. Duim .i. doib no rim. ut est dlomtar derbdluim di creith
caoin srothaib .i. raiter ní doib aranae 7 rl. no abair rium
codeimin doreir in miadh thaithneamhaigh. Dociallathar .i. dichlither. ut est diciallathar airibh airme
ochtaib uaisi .i. focoislet na hocht saorbaird angraidh 7
andire airaib. Dumha .i. imat. ut est cara cadesin dumha do comgin for
medhon a méisi .i. carait sim vodein imad in neich com-
geines isin mbiu in tinathar. Dechruni .i. urla. ut est monga dechraimhe doithea .i. imad
monge a cinn rodoidhedh dechrum .i. bearrtha .i. urla. Dercha suirnd .i. dichru. ut est isdichru in orgain. Difot .i. dinat no di maighin .i. focédói[r]. ut est ar is difot
dlige gach neimhe naidm adligh 7 adeir .v. bera difót slan
fiacha. Dethbir edar conn 7 ceill 7 inntlecht. conn fri forbetad 7
ciall fri himcoméd et indtlecht fri etargnugudh tuicsina. Denma .i. comallad. ut est denma cen tseachadh. Denma .i. glan ut est a bith dénmha. Dainntech .i. greamanach. ut est ech dainntech .i. each
dainnteach .i. ech greamanach. Des .i. ordugudh. ut est fearr des rogrinde .i. fesóg .i. is
de roordaither don feor. Dorncl« .i. dorus no sinister. ut est cid imda ar tech ndia-
bail ndorncla iadhaigh neoach fa dorncla a dorus.
E.
[Ejsmong .i. escong. ut est esmong imaling corp feithe. no escinn .i. muc usci innsin din ar is fri ochcluidh dogní esmuc amail muic. Esc .i. uisce. mugh .i. muc.
Edh .i. cumadh amail ata asnastaidhthi gach nedh fri hedh.
Esorgain .i. combrudh. Orguin .i. marbadh amail adeir fuil esorgain sgeó orgain.
E. 81
Er .i. mor. nt est tenga tar tal nder nerderg .i. mor a dergi. Ball///<rt .i. aisti. nt est cid be cenel dona secht neillghibh
.i. dona secht naistibh. Escomradh .i. ioc mad indlige roaerthar conescomraiter .i.
íocc risin file diambí ina focgus. Elgnais .i. fogail. ut est lan imerchiter tir cen elgnais. Elg .i. éire. ut est aon cairde fonelg naragar. Escoman .i. inglan. ut est imacomcombiadh neascomna. Eo .i. rínn. ut est cia aitheamh éo .i. cia is geri ina rind. Eolus .i. tuicsi iar foglaim. ut est ar ni dleghar dona bar-
daib eolus ifeadhaib 7 andeachaib. Esamain .i. laseamain. ut est oc esamain airbert a cuairt. Erc .i. neamh.
Ebrón .i. iarann. ut est gle fo earc nebron. Esgair .i. osgar .i. leim. ut est sloghius an easgra. Ecmuic .i. buan. ut est conecmaicsimair ain .i. robensumh.
Ecnairc .i. impidhi. \it est arecnairc do gerat. Easna .i. abhran. ut est cach aon diambí esna .i. canfas
cobinn. Ecmuic .i. tig cucad. ut est mac lonain donecmuic in ai-
dhaighi ria nodlaic no donecmai no donrua .i. ric a leas
.i. ocrái. Eo .i. lignum .i. crann. ut est laisafrith eó ainglech .i. crann
crochda in coimdegh [leg. cóimdedh]. Eraín no Erail .i. imforcraid. ut est luidh fo recht ard érain.
ocus adeir in muimnech ní fil erain duit. Esomain .i. obann no lasamain. ut est is esomain nailhV//?
.i. is lasamain fri tabairt luighi no forneis iarmbagh esomna
.i. obann. Eirise .i. erusa a cur de no a focol er a caained caich no eris
.i. merugudh no sechran ut est ní fuit ni .f. ni herisi. Etaim .i. cinne. ut est etaim á\ic/id .i. an cinne ata doreir
dligid arna haighnidhi. Etarcomla .i. tinol. ut est ni tualaing faesam fir robrui
selbh nad etarcomla .i. mene derbh tinola amuig incutruma
tuc amach. Ecna .i. follus. ut est ocus ni naisgther side fuirre co ecnach
ami alta .i. gurub follus. Escmairr .i. taiscelad no tesargain. ut est la haithgin mbleclita
gacha bó bes alaeg do escmairr abelu con .i. la taeb aith-
gina lachtá gacha bo do thaiscelad no do tesairged in cú
o beluib re taebh sin. Eses .i. tescad. ut est diles doncoin tria fraigidh no for do-
rus acht ni d<> esistm- .i. acht na rotesoait ni.
82 o’davoren’s glossarw
Esrecht .i. intoircne (.i. gairit) no in sporaiv (.i. í’ada) no in
mesan no na rsa rouaisi bit aigi. Erthrat .i. impo no toigecht tar ais. ut est inge madoer-
tratsom forni atcetar lais .i. ingi ar acht ata acht lim ann
acht mene tenne impo sum frisinní atcondaic .i. dia tisat
na frithlorg in conair cédna. Eascop flna .i. escra .í. aesa ghob [sicl asintsesra. Érdrat .i. impod. ut est do gach ethar do daertrat .i. do
gach ethar. nosartronn .i. nosimpann for cula no do da-
narrat. Éccomnacht .i. tidnacul. ut est ar doeccomnacht dia ina
daenachtasa .i. ar doridhnacht dia no doemchuimgestar dia
na duinesi uile .i. ri 7 espoc 7 deor aid dé. Éccomnais no téccomnaisi .i. inad er&haidh no reglés. ut
est ateccomnaisi techta .i. aen chumaid uáis dWgthigh .i.
inat reiglesa. Escomrad .i. icíiach. ut est conid conall ciata escomrad
slan raithi isinindsisi cét duine roíc. Eipert 7 aiccde .i. fer ris nad cuma .i. ris nad coinor a
abairt do fein 7 bad ucca toghaide lais trebaire air ann. Éccell .i. aicmeil. ut est an gach tigradh for rethar air ndil
nach suidhithi anmann in eigill .i. nocho suidigthi doneoch
sin inbaile is aigbeil dona hanmanduib. Ellach .i. ni do chur ann 7 tellach .i. ni do chur as. ut
est ar is cuma ellach 7 tellech do tigh gach graid itir
eclaisi 7 tuaith .i. nech innta no as. Esiul.i. deoraidh. ut est cia dorona et codnach
no eisiul aith ni coma. Esamain .i. lasamain. ut est fornes fir iarmbag esamna. ocus
oc esamna airbert .i. ar in airbert lasamain. Ellaimh .i. ainm in iarainn rinnta. ut est meisir maethglith
ina ellam nined. Eisim .i. tuismither inntib. Teisim .i. tuismither estib. Ellaing .i. ellgitsi estib amach. Teallaing .i. teillgisi ní inn-
tib amuigh. Egin .i. deimin ut est cest in fil tomus forsinni bairdne [leg.
forsin mbairdne?] fil egin .i. ata codeimin. Etargnaidh .i. atgeoin .i. cofollus. anetargnaidh neamhaithni
marsin no neamfollus no ergna .i. etargnadh firinne. ut
est bet mna cin fele 7 fir cin ergna. Echtres .i. eachmairc. ut est bla each eachtres iter eochu
7 muca. Egin .i. dWghthech. ut est is egin mor do tuiream isin tre-
focul fogra .i. is dWgthech. Érrbu .i. iriud no eiridh soithi. ut est in téol fene tri duirn
7 tri meoir dia domna ordlach innra ic ina errbu .i. diriud
aice .i. ina iriud no ina fired. Ecomnart -i. inndligi ut est annsom ambretha forloisci 7rl.
cidh ecomnart robé ina comobair .i. cidh indtigh bes ina
comobair na hatha no in muilinn rolosci ann. Etset .i. leanmuin. ut est conetset acin a cinadh .i. rolen a
cin dia cinaidh. Escomna .i. inglaine no eisinnracus. ut est áergad morb-
Uú\e cen \ogad cen escomna .i. cen eisidhna no cen inglaine
do denam fria. Ésarghnodh .i. tuargain no léimnech. ut est caiti guth
comacomal soin esargnodh aeair .i. leimniugudh no tuargain
in aeair re ceile fhasas dé. Ércailed .i. eirní. ut est ni bi bretham na bí ercaoiltech 7rl.
ar as tré erch&oHedh foillsighter aíncesa an betha .i. ar is
treisin neirné fursannaighter no faillsighter anches in betha. Each .i. glan. ut est conadh do tsuidhe isber ín nech bretha
aine ingin uighné .f. conidh don haibhadha ísín roraidestar
ambrethaib glana aine ingín uighíne. Eochra .i. broga. ut est a dí eochra. Eascoman .i. aithesc nemglan.
[F]onn .i. druim no bonn. ut est sal fri sal fonn fri fonn
.i. do bonn inínadh buinn in fir ad dhegaidh. no druim
cechtar dhé friaraile. Formna .i. umad. ut est áicetul faidhe formna tairceta .i.
imad in cetail thorithnígh mor gein crist indall. Forann .i. foruamna. ut est forann slana sella .i. forruam-
naighit na suile slana in ferg.
Forualatar .i. rolingestar. ut est forualatar finnairb^ filc. .f.
.i. rocomhngestar no rolebhlingessetar naheich ar in fin-
nairbe 7 sí sechdha filc seachda da reir sin. Frithbruth .i. dicur no diultad .i. cidh frís a frithbruthtar
iúdas gen a thuidhin .i. cidh ima tugadh dichur fair cin
t’asta a ním. Frisbruidhe .i. frithbruth. ut est teagis frisbruidhe menma
in fir uithír .i. tech dia tabmV menma in fir uithair frith-
brudh aru tsailchi. Fuarascaib .i. tuaruscbail. ut est is de dofuarasgaib in
\<,ith. Foil .i. tech. ut est nascor a dhilsi acht nib foil faonnul
.i. ftcht manah amlaidh bes ar faindelor/ gin foil .i. cen
tcch.
6*
84 cVdavoren’s glossary.
Forraimther .i. fuirmither. ut est foruímter tuiuidhe la cét cor. Forrslaiced .i. fuaslugad. ut est deimiu ua taithmestar talam
7rl. cona forslaiced cor cudrama .i. coro uatuaslaiced hé
a cudruma dferann aile do cur tar a cenn 7 adeir fos ní
forslaiced fotha necalsa. FÓ .i. tairisam. ut est diam la fira fo fuirestar .i. mad am-
laidh airghither na fír cotairismech 7 comaith. ocus adeir
diam iarndibad fer fo do sloinnter g. f. .i. madh iarndibad
na fer cotairismech. Feth .i. ime. ut est fobith is gach cond ar econn feth .i. is
lé gach connach ín ri airime tarcenn a ecodnaic/h .i. intuath. Fedhair .i. dorenar. ut est álige dofedhar saór daor do chen-
daib (.i. contino) no nach miadh doridhnacht dia do foroxla
aire .i. rofugadh uadh. Foxla .i. breith. ut est ni foxla ogh dire .i. ní beir dire ogh
no ní bera dualgus a oighi. Fúr .i. meirlech. •’ ladar .i. laoch. ocus aderar duine trodach
ris ut est trenfer fúr na ííúaoch. Feg .i. tuir. ut est fegh bretha neirm’c/. Fen .i. lom.
Fleasc .i. sust. ut est miach deorna ith oro fein flesc. Fresca .i. frithail no feg. ut est freisgi fior íech. Fuirmhedh .i. abradh. ut est fuirmedh coleith leicter. Fomnas .i. frithaih’. ut est fomnas gach neme nisdis la dei-
chenbur. Fee .i. mors no ro da marbadh. ut est cach ro do faobhra
fee. no fechaír .i. bas. ut est fechair cach nae ina cét
cinad. Fur .i. olc no fír no cín. ut est fur mar . . mara duin fora-
toich tecma. Ferg .i. laoch. ut est comadh ferg faobur no ferg .f. do .m. Fuamann .i. luath no dian. ut est ro faobar fuamann .t.
.i. foamainnsí .i. fuasma fothuinn a aighthi conid fo derc. Fochlu .i. feinnidh. ut est ar síul ar belaib fochlu .i. ar crann
siul 7 inairidhiu. fochlu din nomen primsuidhe ina himdha.
ut est caiar batar sinne no sunn rerdatar a fochlu fri a
faitsi acht is do suide in errid isin gcarpad
is ainm la suidhe fochlu insin. fochlu din gach suidhe ner-
raíZa 7 faitsid cach suide naraidhe no gach nimda. Fuarcne .i. crechtach. ut est gabul fuarcne gabul .i. lum
gablach fuargni .i. crechtach. Fiu .i. inann. ut est gle is fiu cosmail condealg mbearla. Fuirmed .i. samail. ut est cona frisin file fuirme .i. samail-
ter na hathaircisi frisin file. Fosernair .i. is ardaírc. ut est fosernair serfocal [leg. fír-
focul?] .i. amail isberar is firfocal is urduirc in senfocal.
Fal .i. rí DO muir. ut est fal scote sinnath. aliter fal nomen
compositum 7rl. Scoth .i. indsce. Sinnadh .i. aora. Fonn .i. four no fochlaidh. ut est dia mor ca fonnadh fot-
lcathar .i. gataidigft. Fonnamh .i. foglnasacht. ut est i fonnam mo thuirc .i. i
togluasacht mheinich no mhaighthi. tor aghaidh mar sin. Fuirim .i. tabair. ut est.fuirsin samaisc ar dein condron-
caire. Fordiastar .i. digail. ut est la deo fordiastar tocud trib .i.
digail for a tocad 7 a treab. Folum .i. ullamh. ut est fri faontach a folma .i. faon a urlam
ar cinn caich. Frichnam .i. frithfoghnam. Fuirmither .i. íiraomthar. ut est fuirmither mad beth .x.
sruithe .s. Feis .i. inaidhchi .i. colinn. ditheat .i. a ló cidh go liond
cidh can lionn. ut est ar ni uil [leg. vil] feis cen díthat. Fath .i. edach. ut est ní lenait foidhleanna fath. no fath .i.
foghlaim íilaidhechta. Foruirme file .i. meas in file. Fochmean .i. focuma no fuban no fuba. ut est ni hairget
finn fochmen forut foruirme. Fuach .i. rann. ut est isí imcomairci rann in fuach eallachda
ar in fris [leg. fers?] laisin laithneoir is fuach ainm lasin
file. Faosamh .i. foghlaim. ut est cober breth for fátha faosaui. Fath .i. foghlaim. ut est ní acrait úMdhi acht a firaib fir
[fer?] fath. Fornesa .i. tainsem. ut est forneasa ceardne neicsi .i. do-
beir tainsimh for eladhain na necis. Fuilngenn .i. fulang. ut est ní fri fath fuil[n]genn. no fuil-
get .i. lámh. ut est níb cu ceann fuilget fiach .i. co cen-
naib tian no lín ina lamaib .i. icanimarcur. no fuilgenn
.i. inas na colla no aithgin amail adeir an fuigc/Z fuille 7
fuilleth 7 fuillgenn. Fiu .i. síc no inann. ut est ogha fola fíu do dire .i. cutruma. Fuiregar .i. fuirech. ut est nim fuiregar finnabair. Fochreic .i. foceill. ut est insaig fochrach focreic .i. in fear
foichli a focheall dfagr///. Fur .i. talam. ut est tathbongar fur .i. talam ar nach roib
.i. clais cnu robui istigh. Fuirech .i. cuirm. ut est doluid mathair aitliirne itigh im-
bui fuirech inoccus di. ata sgel ar sin. Fenamain .i. fighi mín .i. cur slaiti. ut est mesir ailt (.i.
tech) iarna ait sceo fenamnaib .i. ar méd a aiti 7 feabus
a fighi. ocus adeir ininad aile dornfod in cuailh’ uas a
86 o’davoren’s glossary.
fenamain .i. uas fighi min agurcomair círe draighin .i. ag
denam in fail. Fe .i. fal. ut est fe fri cerd cainti. no fae .i. innarbaim uaim
ceird na cainti. Fleasc .i. fal no uime. ut est da carpat 7 each eatarra a
lethat 7 fleasc uime .i. ime um uime.
Frisisailither .i. frithailim no frithailaim. ut est ar is ferr
frisisailither cach iamáliged .i. frithailail cach cona dliged. Fristoing .i. freitech. ut est fristoing cerd cainti. Fearngnia .i. mugh. ut est deora daermanach 7 ferngnia
.i. daoraicanta no mog no intaire echta. Foferthar .i. fuirither. ut est ciasa meodhan foferthar .i.
cidh ar meodhan fuirither. Fiadh .i. airmitiu do cach fogradh 7 darliumsa issí ancomeirge
hí. failti do cach hí coitchindi isé sin an dethbir. Feanelach .i. oinmit. Fele .i. ecas. Foth no fod .i. amail. ut est co da cinith cuirither for finn-
tedha foth. ocus adeir fodh macaib sceo inginaibh. Feiis no bes .i. trosca. ut est laimtech fer fik dia fia íbr
feis. feissi ut Fealmac .i. feal ai 7 seis. unde dicitur fealmac .i. mac seasa
7 mac uadh .i. aircetal. Foircither .i. fiordeachar. ut est forcither mairc .i. tíorde-
char na heich matha. Forcan .i. forcend. ut est cia sai forcanar na forcanar doi-
nibh .i. cia an suí donither dforcedal 7 nocha ndentar a
forcedal ó dhaoinibh suí iumbhws greine no boinne. Foimdib .i. cosmailis. ut est cis duar diana drongthar ifao-
bar foimdib. Fordul .i. darliumsa is ainm donfleisg bís re beal in escra.
ut est ailíu eascra 7rl. mesa fordul .i. ferrdí mesemnacht
a loighi ard fleasc ré bel .i. is as miter sin. Fiam .i. granna no adhuathmar. ut est failti fri cach noi-
ghidh asa fortren fiam. Fegh .i. amnas no feochuir. ut est tuir la feighi frichnam. Feraid .i. atairgid. ut est feraid inscid di na rochair arra.
ocus adeir aninadh aile an gach rí ro fes follan fera .i. is
fir lium don rí do meil a áligi gin forbann. no is íir lium
don rí diamberthar as co folláin. ut est ferdair anothrus
uile acht a’ferg .i. atairg^ter. Feirceirn : : .i. fer cer : : .f.
Fighil .i. molafdh]. ut est do crist cachain fighil. Fiad .i. innisin. ut est nach da modh ata fiadaid. Forngaire .i. agra. ut est mana forngaire do ria negaibh
.i. mana deghagartar air ria negaibh 7 in bidb in feitham
inócus. Fola .i. menma. ut est ar crist caomtar f’ola. Fairci .i. forcomed no derrsgaigh no dorona. ut est la rí
do don fairci no do don forsat. * Fis .i. guidhe. ut est for aon lith it fisi .i. it guide. Foruasna .i. cumscaighis. ut est cia beith nech foruasna .i.
fuaidra/ no fuasna .i. sgailt^/. ut est fuasna cin eolus. Feistidh no cleisti .i. tiruairsi no comarba fil diaeis in fir
mairb. amail adeir ar is cach feistidh fiach frisgni marl»
folt«. no isé gníus tagra iman fola agartar for an marb. Felas .i. feallas for leas. ut est na bí fuillmech feleach. Fleasc .i. traigh. ut est orofemadh flesc .i. iarna lomadh o
fleisg .i. o traigh.
Feathal .i. comartha no minn. ut est umdenait siumh la
t’eathla et cach laisimbiat feathla .i. egusc no comartha. Fiaich .i. focus. ut est diaroiph afich nagaiti .i. i íbcus
comna gaite .i. re risi roisi a dhenum. Fich .i. hinacha. ut est teora gua ata inom do fich dia for
gach tuaith. Fuata .i. ére. ut est la sine fuata fethughud no ronais fir
f. f. fiir. Faor .i. fuirech. ut est fiadnaise cen [faor] .i. cen fuirech
no cin fhoirithin nuirn? o neoch. Firrsi .i. nert. ut est fearr íola firrsi .i. is ferr fir oldas
nert nadma cin fola. Foriastar .i. airgither. ut est foriastar lais cininda. Fás .i. einne. ut est is enfasach la fene .i. is encinne doreir
in fenechajs. Fé (.i. ime) .i. fuachtain no innsaigh^J no imteacht. ut est
acht ara condethbire madis fé ina aimsiraib techta. no
ma dia foas é. Foth .i. dlige no gnimrad. ut est atait .íííí. anmanna dona
macaibso acht asberat araile bid a foth maicne dobertais
anmanna doib .i. acht raidhit araile eolaig bidh o gnimrad
no ó áiigid maicne doberar anmanna doib. Forrusc .i. roidh 7 cainnenn 7 arbhar. Fursmacht no Fursmalt .i. fomailt. ut est Mac corambel
7rl. cen fursmachta .i. cen forfomailt málif/ig acon mac no
;ic;in snioir. FrÍCUT .i. siirugudh. ut est ni tualaing faosam dar fricur fine
.i. dar sarugh?/(M fine. Frithcathughud .i. fuaidri. ut est inac l,inaninai> c<>mai-
- leg. dodonfairci, dodonf<>r>at.
88 odavouen’s glossary.
ditin nad frithcaithedhar nechtar da lína .i. nocha fir fu-
aitrinn. Fomata .i. faomha. nt est benat gaidhedire [?] dé no duine
í íbmata i cuirp. Fúát .i. clar no crann. ut est cuingatar comalta dib intan
atgeoin a chuadh itir chuidhib. ocus dombí’rd fuat bes
comard fri cris mna. Folumh .i. ainm cait. ut est folum iseisiedi cat buachailles
.i. cometar ocus na buaib isin lis. Fath .i. íis. ut est sruaim co fathaib feith .i. aitairgither
intimat fathsin dobeth aigi. Fuirmech .i. foraibh no senfasach. ut est ar is hi relic rech-
taib dan asan direnar gach fuirmech file. Fuirestar .i. bi doigh cumadh inann 7 foghbail ut est dlegar
do suidhe nad fuirestar fogul o lochaib .i. dlegar don cath
cona heirgither bairgin airbertna lais ona lochaib. Fobach .i. tochailt. ut est áiles do cia dernadh fordorus acht
fobach focrann mbí .i. acht tochailt fon crann bis iter inur-
sainn tís fon tairsich. Forthus .i. baile. ut est rinn aile .i. incaint do nacron fes
no cona finntar fortus .i. baile aigi na urradus. Fursmailt .i. caithem. ut est ise fear annsin daneirnither
dire a fursmalta .i. ise ferann sin danernither ní do denum
a riara cona derna foromailt in dlighthigh for nech. Frecomus .i. coméd no fiarfaighe. ut est ata da frecomus
icairde.i. dá fir coiméd uais no da frecmairc
isin gcairde .i. na garmanna anacail. Fomata .i. aittitin. ut est co fomata fri bleth 7 dithim .i.
deth mba. noco faomait iteri ambiata dioc frisna etiribh.
no ar foinata a beil do giallna. Freitech .i. fregra. ut est co freitech cach neime do atgara
.i. co freacora .i. a gcenn gach nemi aigeras. Fuisceta .i. obond. ut est fon fiach fuisceta ailes .i. in fiach
fasc obond airiltnighes fiach in bais no in coirpdire co-
luath dlighis. no atátt cethardha innso rosuidhidh i fuis-
ceata britheman .i. brithemnus dligú/ obuinn. Fochmad .i. cumscughudh no diubad. ut est dorenar sum
amail nad fochmand. graid a tuiste de .i. ernither iní dli-
ghés amail na cumsgaither asa grad no na tuctar fo diu-
badh for in grad or tusnichestar he. Tretell .i. in branaighi
no in marcach no in fichellaighi no in mac righ. ut est
amail adeir senchas tretell teglaig cuimtiu flatha .i. in fer
graidh no adalta adhaltrasa.
Formnadh .i. imad no forgla. ut est cumal cain coisi forni- naib each nallmuire .i. imad nech [? nach] inti dar oll in mara .i. a forgla sin dona eachaib doberar dar oll in mara.
Fuich .i. fuachtain no fnaidri. ut est fear imfuich cis flatha
.i. fer emhfuachtnaiges no emfuaitris cis do tabairt da flaith i. daor ceilc e\aid/ies re áWgid flatha. Foghal .i. gal co fí. Fích .i. fuachtain. ut est atat .íííí. foghl« fo fich gach ben
fiia celé. Fubadh .i. fabtad no fodiubadh. Feis .i. druis. ut est íubadh co feisaib .i. a tubtad co fesaib
.i. a leamadh no pisoga do. Fersen .i. feorus .i. set an dir fersen .i. samail a dire cin
fregra daithgin. Fuirmedh .i. indeall no cur. ut est senfuirmither di[ch]mairc
.i. lin indlith cin fiarfaidi. Foirrgi .i. tomus .i. fair righther in cuing no fair airgithar. Fia .i. fiu. ut est nach aircsiu no nach airgiu neo[ch] in
íiadh aithgeine .i. nocha nairgither o neochsin ní is mó inas
fiu na h[a]ithgin. Fuich .i. on ceo nimdergtha aderar. ut est gugairm fuachachta
.i. dobeir ceo nimdergtha fair. Forruscc .i. dibadh. ut est forrusc rnic da raith do comrainn. Fechtaine no fecht fine .i. gnimrad no tir dibadh. ut est
atát secht fechtaine la fene is cuma comranna mac fria
athair. no forrusc .i. tir dibaid no arbar 7 roidh 7 cain-
ncann.
Fiacail airisi .i. in treas fiacail iartharach don miol mor. no infiacail is ferr aic<? no for a tairisinn a cuit no is tairismech.
Fodocoisle .i. foxal. ut est .b. nech as foxal gaoth no muir
a hait i cuirither. Fuich .i. fuachtair no fuaidri. ut est fer imus fuich cis flatha
.i. fer emfuaidris. Forfoth .i. brég no forbas. ut est meneb cuiredh do mí fiachw
no forfotha .i. fiach bregi uair nocha dligther [dligtheeh?]
esim annside. no foth .i. demin ut est ar ní aidbriudh for-
tnth forlengar fordilsi. Fur .i. fada. ut est senchus. acht turbuidi dethbiri fofuirct
anta .i. is turbuidh dethbiri fotaigts intanadh 7 nocha tur-
bmdh in dethbiri. Fen .i. taisgsii n<> ahairgith no taisbenadh. ut est ar fen-
fiadhna co foltaib .i. o tairgit in foohz sin a fiadnaise mu<t//
Á. taidben fri íiadna iio airimidse na to\ta sin. Foriasaiter .i. fuirech no arach. ut est feidhe co .v. sétaibh
ínadh a t’orus faithi foiiasaitcr .i. niadh ann jairgither no
ivinhnitlier a beth aigí i faithé a aruis.
90 o’davoren’s glossary.
Feis .i. tarrthus. ut est trian don mrraid issed feisi leis
.i. tarrus aigi. Fithnais .i. galar gairet. ut est na traetha teidm fitlmaisi
na galair .i. nocha traothann no nocho millenn teidm galair
fada no gairit hí .i. fí ré indisi. Fera .i. fúrthain. ut est conimim roda feara .i. cona furthain
do imim. Foruillter .i. agartar. ut est diles gach medh gach fuill gach
fuillem foruillter forsan céíe .i. agartar. Forngaire .i. agra. ut est diles gach medh 7rl. muna forn-
gairar do re negaib .i. mana agartar fair ina bethaigh. Foriastar .i. fuaitrither no tairtither no fuirgither ut est it
dilsi seoit in decennaib cuirether do cinn gach memair mi
corai it indilsi aseoitsimh madh forriastar .i. is indles a
seotsim fein on fine ma dia fuaidrither no ma dia tarthi-
ther .i. dia fuirgither co dechmadh. Fuasna .i. fuaidri no foeghemh. ut est cach fuasna iar-
matha sin cin indarba .i. cach fuasna ceilsine iaramh as[a]-
haithlesin no cach fo osnadh. Fen .i. itir imdibe. ut est ar fenat anfolta flatha fuillemh .i.
iterdibat a drochfolta iman flaith cona tabair fuillm re
rath dó .i. do imdibdat no imdibe. Fogarradh .i. fuaidri. ut est ar ní saigh dilsi forfogarradh
.i. nocha tairsinn dilsp] for in furain eptar o bethar aga
íuaidri. Fleadh deoda Fledh daonna Fledh domando [sic] deth-
bir etarra sin. Fled deoda .i. iní tidnactar ar dia mar ata
biadh in domnaigh 7 na sollaman 7 in ailithridh 7 biadh in
baisteda 7 in biadh faire 7 a lethéti sin 7 infecht fele. Fledh daonna .i. biadh ceilsine.
Fledh domanda .i. bruithsaill dam combruithinn saill duit. Fuillmedh .i. foleathadh. ut est no cuitir . . . eísin nimfuill-
nedhaib fine.i. baile i fothleathnait in fine
co heim i taobh no anaircenn. Forcan .i. foghlaim no forcetal. ut est co mac daltus do
chill i forcanar .i. condaltus do congbail reisin mac isin
chill indentar a forcetal ima dán. Fedhain .i. feidm no obuir. ut est aindaim fri fedhain techta. Forngabáil .i. firgabáil imanngell iarnafuaslugudh gell aile
dagra aile no fiacha aile. Forma .i. imrum no foirinn. ut est seol forma .i. inni dobeir
donti atchí in luing fo seol cona foirinn no in luing inn
foram .i. séd uinge don fir téit isin luing for imram. Fonn .i. fada. ut est atait secht fonnuighe la feine foscuir-
dis raoe .i. atáit secht faitighthe scuiris rae in chomruicc. Fert .i. ulaid cumdachta. ut est atáit secht formaighe scuirtis
7rl. fertud do ííaith .i. ulaid cumdachta do denam imon
ílaith no im cach flaith. Forosna .i. forsunna no faillsiugudh. ut est atait secht fiad-
naise forosnait gae gach raoi. Felma .i. fal maith. má maith mar sin .i. eó lom in slat .i.
nm-ht iú\e isin lethmachaire. Fer folo .i. fér na caille no na hathbuaile no mad fér ath-
lompaire. Férsamla .i. fér móna no sléibe. Forrghi .i. ainm don ainmide teid asa fér féin a fer neich
[aile]. ut est forrgi geilestar geilt ninnraic no tar ime
ninnraic. Fagh .i. ferann. ut est tairsci tar fagh nesertaigh .i. tar fich
no tar tir intí eirges asa firt. Fert .i. cladh. ut est con doluidh tar fert a cét techta .i.
docuaidhsí tar cladh an ferainn da céd techtugh. Fonn .i. fann. ut esj; ni bia fa besaib mogha na fonnadh
r«it[h]e .i. nocharfannaighi hí imacra for in raith. Femmor .i. foirithín. ut est acht femmor saor sluinnter .i.
acht nemforithin saor aisneiter sonn imin itgi. Faor .i. fuirireiugh .i. biadh. ut est diabul faor fertar .i.
áidbladh áegmiririgh a bidh do datho * Foirrsi .i. furrsannugh no faillsiugh .i. ailedh fir furrsí .i.
airiltnid in firinne sin do furrsannugh dho. Foirrsi .i. imarcra. ut est diles fer foirrsi i tellac^ selba .i.
in fer iumcraidh berar do techtugh in ferainn isé is diles
co tardt«íZ cumal tarachenn. (.*. semus sin)
Fonda .i. rígh. ut est inscuiche bretha fondaidh .i. indscu-
chaid na bretha laisin fondad .i. lasin rígh conadat saine
na bretha in gach tir. Fobairt .i. tarraing no tadhall no enfecht. ut est cislir rui-
dilsi gacha tuaithe 7rl. luath fobairt gacha srotha .i. is
slan entarraing no entadall in lind cid lmn gabala .i. info-
l»airt luath dognithar tarrsna intsrotha. no aenfecht. Fobach .i. buain. ut est fobach natha .i. in ní fobeantar a
caisil na hatha no inni tinoiltir asin gcaisil tareis in tiVtha. Faer .i. ainm bid doberar do tiagherna [tiugherna?] isin fo-
irmar ut est féár fuiric furnaid. no faer .i. molt fogmnir
.i. iar mbuain [in marg. .b. .n.]. Fuirec .i. nomen bid fertar riadh notlaicc. ut est fer fuirec
et reliqua .i. inbanb samna. Fearthar .i. ernithar. ut est ciad ferthar rath tar airdigh .i.
ciadh ernithar imarcrad ratha don cele ara in urain dighi.
Here there is a blank space about half an inch long.
92 o’davoren’s glossary.
ocus ader aninat eile dofargaid arrofera .i. tairgidh inni
roernistar taracend amach. Fual .i. salchur. ut est ar as ann ted fual for treabuire intan
tathbongar cuir tar enech ratha .i. ar as and ted salcha
no dorcha fon trebuiri intan tathbongar na cuir. Fo .i. becc. ut est tir fo mic do na taburtar lógh .i. ferand
in mic bicc 7 is dosiec nocha dtabarthar log da cind. Fo
.i. becc no deroil. Furnaide .i. biadh naill itir dá notlaic .i. fair mnidnaide. Forcain no forgab itir dá cair .i. biadh frithir itir domnach
nede 7 cedain. no comadh he cairce ina éil .i. cairche in
loinedha itir challaind 7 in ed. no itir dha cae foirithnecha
itir kallainn 7 ined no iter caisc 7 beall-
taine .i. marogo 7 cliathaín in furnaide 7 in forgain. no
go ma saill cheana. Frecmad .i. fircoimed no frescesin. ut est ara frecma gach
gaire a flatha .i. ara fircoimédad no combeth cach a fresce
sin a flatha do gaire. Foma .i. coimgech. ut est cip duine lasanasa tairgille naire
oldaiti na smachtaso is fomu do gach recht lasimbiat .i. is
cuimgech .i. is fo a maith no is faomtha no is roga no is
cuimcech do gach richt duine ocambit beich. Fociallustar .i. rotinoil. ut est fociallustar eochaid formna
laoch ar eagla midair. Freascathar .i. firdeachar. ut est frescathar file dia tartat
ratha rig rog maith .i. firdeachur no frithailter no urfoich-
lithar na úlid umanní dlegait et reliqua. Fuisim .i. coimed. ut est cid do fuisim guth .i. cred tuismis
no coimedus in guth .i. ciall .i. intan is ambela no ambe
no intan na deacnraigenn. Fogleinn .i. fogloim. ut est foglenn foglenar doem doemar. Fareis .i. aishngi. ut est ai cobui et reliqua in suan fareis
.i. ina cotlad gladly aislingiu. Feis .i. o menmuin. ut est in fes inaiccsi in fes .i. o men-
muin in aiccsi .i. o fuil. is fis o menmhuin amh in ae. Fethal conduala .i. fetal comdala. ut est ni nae fethal com-
duala .i. no ni coimedus eccusc comduala .i. in merge no
in brat sída no in rinde. Fich .i. íuachtain. ut est pecaid ata moam do fich día for
gach duine .i. ata tri pecaid is mo fuachtnaiges dia for duine
do neoch donithar and dogres. Folmais .i. fobra no lamachtain. ut est ar folmais imban
ban brethaib .i. rolamdais comdais bretha ban bain no
beth and.
Fracc .i. ben no snathat. ut est inlochta fraic folach 7rl.
.i. foilgither ar in fraicc in bech ó bfuaigend .i. ints-
nathat. Frithir .i. aire fris. ut est frithir cach diles daeras droch-
gnim .i. aire frisi cach daerus a drochgnima .i. deora frecair. Fniche .i. fer mna aga roibe fer aile taracend. ut est gach
fuich a mic conderb gealltar. ocus aderar gurab inand
fuca 7 im 7 imderga andsin. Frecur .i. firathchur 7 fretech .i. aire conatí doridhis isísin
andethbw*. Foil .i. tech. ut est gaibe foil faosum .i. intí acambí tech
is tair facabar faosam. Foreis .i. forithin. ut est focra focra fores gach necill et
reliqua .i. urfoicill a foirithin coheallam gach cin do dena
tría droch cell. Freptha .i. leghas. ut est issed in aitgin trath 7rl. 7 log a
freptha doib iarsin .i. lógh a legais doib iarum asahaith-
lesin. Fedha .i. targat. ut est cain fri feada 7 aes imitechta tar
crich .i. riagail resinlucht dofairgithar do chenn is .i. ondi is
fedo do airgi 7 isandsin athfégar coirpdiri nech dobreith do
neoch began a chin dic. no is fricendaige fialla^ cana. 7 dar-
lium is dona cendaib is ainm feda ansin. Fuil .i. pecad. ut est a riagail ailbe. denad adlaic gach
duine fregrad fuile cech anam. Feth .i. slemain. ut est a trede domiter cach ag. fet[h] cruth
coitti. feth .i. imslemne. Cruth .i. imcaoime. Coitti .i.
imcruas. Freislighi .i. firindeall. ut est ni nos na freisligi coimgne
gach naosa .i. nocha nos dlighthech é mana bas fír ind-
lither hé asin caemegna in ugdarais dligthig. Forsanellgur .i. forsatarrustar. ut est issed andso forus
.r. doneoch for neall .1. bliadain .i. do neoch forsatarrustar. Fuairrech .i. foirithm. ut est slan gach eisi et reliqua gach
fiadh gach fuarrachus .i. gach foirithm uais ar día. Forrigh .i. fuirech. ut est .v. seoit et ííl for cach forrig ine-
clainni in metsin.i..v. seoit do smacht for cach
aonfer fuirges isin eneclainn resin ré sin. Farr .i. colba leptha. ut est faobar tar farr .i. faobar na
sgene no na tuaidhe [leg. tuaighe] tar farr in colba. Foir .i. bid doigh cuma ainm doil muice. ut est diam orca
foir fosearbthar. Ferta .i. i’asta. ut est ferr ferta firinde fiadan fresligi .i. is
ferr dona fiadna a firinde dfastadh go nertmar na beth res
ina liglii. Friscomarser .i. dina fiarfaidhe. ut est cot rirther frisco-
marser andso uile a mic in cuala crich gaublach a fe[n]echus.
94 o’davoren’s glossart.
Faiirí/íer .i. cuirm. ut est fil and íarther do sruth glau .i.
uisce. Fertuinn .i. brattan. ut est íil and cenn fertuind. Forcán .i. uball. ut est forcán díaninnort cach dét. ocus adeir
aninatt eile .v. orcain cruindglasa. Fithrach .i. duilesc. Fuisitin .i. íc. ut est amail robúi muire 7 ieiseb ac fuisidin
inchisa. Fal .i. fanaig isinmbérla. ut est faltai. Fealmad .i. flegh. Frismbert .i. faill. ut est amail atbert cuculainn forsan [táin]
totaet iarum for lorg intslóigh. ni ma lodamar dono ar
cucvlaánn. frismbertamar ula roleigim slógh forro cin airfis. Frisdudchaid .i. rodiult. ut est frisdudchaidh dó. Furail .i. imurcra. ut est ni bia furail nach coicid forra cein
nobét doreir patruicc.
G.
[G]no .i. airdirc no aidbind. ut est gnoe imbuil cerdach .i.
ro airdaircaidhe na dana ilardha sin. no rob aidbind dó
uair robatar dana imda aicci. Glus .i. solus. amail ata doféd [dofét?] óg iarglus .i. ar as
dere día suillsi do fuarthéd lasm sen. Gin .i. ithe. ut est forbo gen ith nginsat .i. forgen nambó
conduatar. Gle .i. tife no toingfe. ut est gle fo erc nebron .i. toingsa
fo nem niba geall dam an iarand. b- barar brachtine bron-
bru feisi gen lacht inen for tnu. Galeon .i. cruaidh no leogaite. ut est geall galeoin. Gno .i. cuidbedh. Car .i. brisc. ut est gnocar cnaim .m. Glonn .i. guin duine. Glinn .i. filídecht. ut est remteit glond
glinne .i. nepguin duine acht gurub glan adan.
Gegarda .i. ger no serb no tiachair. ut est congon gegarda
itir diabhul gaibes .g. Garand .i. bidh doigh coma inann 7 garg no searbh no
garg rind. Gert .i. lacht. ut est gin gert ferba. Gorm .i. urdairc. ut est anas gurma rudhradh rígh rogor-
mad gloir .i. rourdarcaighi a aínm. ocus a derid gorm .i.
cumdach. rogormadh gloir .i. rocumdaighefdh] a in[d]ogbail. Gen[e] .i. deiscipuil. ut est saeru mo gene maoi .i. mo deis-
cipuil. Gol .i. dér. ut est glaimther gol gnosum .s. Guirn .i. aithinne no gae oirgne. no gorn .i. ut est imangei-
nither guirn.
g. 95
Gail .i. beodacht. ut est miser fiana iarnangalí/ió. Gnimh .i. saothar .i. opus ambulandi. Gor .i. gairit. ut est in félere iarnasaothar ngorsum. Gerait .1. mac bec. no gerait beodha 110 glic 110 anrud. ut
est ar geoimde ar ngerait .i. ar mac beodha. Gur .i. leir no calma. ut est ciarba gur a slighi .i. a marbadh. Glen .i. tuir no foghlainn. ut est corunaibh atg[l]endis .i.
tuirdis no foglaindis gusians. Gealltar .i. cendaighter. ut est mac cumaile mani der[b]gell-
tar dia mis .í. mene derbcendaigi. Gus .i. gaibhtech. ut est mac sanisi 7rl. conid gus lá gach
duine a tursughud .i. conad gaibthech no conid turbroidhe
regach nduine toirsi intsenorach. no conid geis no conid
doiligh ri gach nduine a indisin. tursugud innisin marsin. Glasnenta .i. ainm do chat. ut est glasnenta dosli sét ina
dire. glasnenta .i. bis fonnglas nenaigh no gabar do nenaigh
glais .i. don nenntóig. Grain catha .i. bera. * ut est siol goirt focertar forcertar fri
belatu chriche ada heislinne .i. bera no ni chuirther amail
tsil ingort imbelaighibh uathaib na criche. ise sin uil ann
.i. grain catha. Gaibes .i. gabadh. ut est mene conurnastar ní ar a finntar
fil in gaisti gaibhes .i. uair na roeirnaidhestar co comainech
inní rofitir dobeth in goisti gabaidh. Greis .i. coisceim no ceim. ut est imaire iforge hi pais in
greis .i. deisceim dá traigh coleth esidhe. Galar .i. gnáthach 7 Aincis .i. ingnathach. Giart[h]a .i. gaire inaiti ut est na seoit giartha no gare. *
Giart[h]a .i. gaire in aiti. ut est na seoit giarrtha no gaire. Gailliti .i. laire breathnacha no cno gae 7 cuirnd buabhaill.
ut est gailliti tacair .i. na gaillseoit 7rl. tar muir. Gailliti laír. Gaillire imorro in searrach firann gines on
gmtltit Gola .i. cuithe. ut est fuidir crai 7 gola .i. o cuithi done-
sairg 7 dom doigh isesin in prisun. Goidh .i. guide. ut est fer aroidh. no Goidh .i. guides les
a gcath. Gor .i. tine. ut est caiti gor tine cuimsech .i. tine na loisgenn
7 nos goirenn. caiti ingor .i. tine oirgis. Giarrtha .i. gaire doní in dalta. ut est na seoit giartha. no
Giartha .i. in set dobeir intaiti dondalta aragaire.
- Sin duit adoronaill ó mac semuis mic firbisigh 7 ni tainic riamh « lua naire is ferr na thú.
96 o’davoren’s glossaky.
Geibeich .i. doniat intedach gebechda .i. panga breca no na
heanga breaca .i. rindhaighi. Gni .i. coccnam no ithe. ut est rogaét gair ní gniet det dre-
teall .i. nocha duatar in treteall in tor[c]sin o íiacla. no
nocha foghnann a dhéda don torcsin dithe neich. Grian glinne hui .i. uighe cerc. ut est íil ann grian glinne
hui 7rl. Guin .i. sarughudh. ut est gach feathal dorogontar fri ter-
mann anechtatr. Gleire .i. imat. ut est gleire dianaib derb daoinaib .i. imat
nandaoinc agambí in dan demin. Glinne .i. breth. ut est acht madh angeal anglinnech .i. fir-
brethech. Gressa .i. comairc^. ut est for gruaidhaib fer follsat gresa
.i. for gruaidhib na fer forroluiset a comairce no imderga. Gromhtha .i. gruamdacht. ut est gromtha gromhtha glamtha
glamtha. Gem .i. gendadh. ut est rogemad glasaib slabradaib .i. ro-
gennad glais 7 slabraidh air for eochaig mac fergusa .d. d.
[i. e. dubdétaig]. Genam .i. claidheamh. ut est mo gean[am] imduais (.i. im-
laim). duais laim marsin.
[H]irem .i. is sía. ut est hirum inuidhibh aitiri uidhe itir
rig .i. is donareib issia ata donahaitirib doreir in fenechuis
in re ata donrí tét aneterus. Huallach .i. bocasach no bocfasach. ut est espoc uallach
éccraibthech. Hais .i. broga. amail adeir senchus hasaib haccrandaib .i.
asa degarimoind ima cosaibh .i. asaite imtecht a tribuis 7
a cuarain ime. Haice .i. ecaidhe no deroil no eraise. ut est haice gach rath
corath tire .i. is ecaidhe no is deroil cach ní doberar isin
rath cotir. do tabairt isin rath. no is urasa gach rath
co ferann.
I.
[I]saetha .i. éimhluag. ut est soilbech betach[?] la logh nim-
saotha .i. la logh eimhluagh. dá sgribul .x. inimluadh 7rl. Iachtadh .i. estecht no subhaidhe. ut est iachta sluaigh suicle
nimbais .i. estidh in sluagh re saidhecht no do ber subaidhe
ar in sluagh intimat sofeasa bis aconsaidsin. Inloing .i. imfuilngi. ut est inloing ollam anamain .i. imfuil-
giter eolus anamna acon ollam.
i. 97
Imresc .i. indemin no indirgi. ut est ard conn cana dicaine-
main cen imresc nimraind .i. is ar in codnetu dono canuit
canus inemain imrinn cen indirghi no cen indeimhni. no
dula ni tasc nai ni tcch toraighter .ix. nindrada .i. tar .ix.
niumaire. Indra .i. iumaire. ut est tri indra cainne 7 in cet[h]rama in-
dra imais. Imaire .i. tír. ut est trí himaire folongat eclais de cét rand. Imrechtat^/ .i. imain. ut est imrechtatar baoith baethu bran-
duibh .i. roimaigetar no imainetar na baothu eochu baetha
branduib. baotha .i. eochu. Imsuiclhe .i. emtairisim. ut est ar asa himsuidhe fer firen
berar in firindi. Inde .i. dluith. ut est mesir etach asa inde .i. asa dlús. Iriu .i. ferann. ut est besa é iriu isa hé áiriu .i. inti isa hé
in ferann is les eneclann angait nech donkey. Irraind .i. ferann. ut est na brúchta ith oichne iraind .a.
ina .m. m. .i. nocha* bruchtand foichne in etha isin ferand. Inrech .i. eric. ut est indrach naigthe uin[ge]. Imorcwr .i. brég. ut est imorcwr ban. Idhan .i. comlán. ut est idhan cach fogl- con idhna. Ind .i. tenga. ut est imdeguil conind aithirne arm. Imechtar .i. forcend. ut est cia maratath iarum co imechtar
naisa aeis. Irriab .i. rebad. ut est irriab gona duini. Intlem .i. fagbail no reic no railltfm. ut est ni bi eric tar
on tar ainim tar einech nindtlem .i. dianderna indles don
ní dobera tarcend a enigh. Ind .i. tenga. no Ind .i. urlabradh. ut est targud aurduirn
fri athirne da ind .i. targud a duirn fri aithirne cona ind
•i. cona urlabra nemhnig. Iada .i. derrscugud. ut est flaith for idnaisc isi forid iada
.i. de roisce. Irchaidh .i. irchoid. ut est irchaid mo menma ma imtir ro .tt.
ffo. 87 b. coL 3.] Inasaigh .i. adcuinnig. ut est inasaigh cunnrac/h cumataigh. lardaid .i. inathw. ut est dian airbera samuisci cona huuib
iardaighaibh .i. mene esadar samuisc cona vnlib in&thraib. Innrosc .i. indeimín. no gom[b]o ainm do dire. ut est bei[r]-
tisium iarsund aithgin cin innrosc (in marg. .i. cin ní bes
mo) .i. biadh dóibsium iarsang[n]imsa aithghin a seoit ci[nj
dire no cin indeimne. Imfoilngfi] .i. imnertad. ut est imfuilngi guth i folachtaibh
taoibh. Inneall .i. cleas. ut est inneall crot cuislennaigh .i. clesaigh-
ther na crota 7 coraighter na cuisleanna.
98 o’dAVOREn’s GLOSSAllY.
Indich .i. aithne. ut est ni duthracht do dia nindíche .i. dia naichni de .i. laithi ndighla die .i. cnine 7 laithi nindighi .i. nindithiladhisin. Inighen .i. blogh. ut est ín[i]gen gaoithi .i. blogh don gaith
.i. in anal. Iardaighi .i. sidh. ut est ní dilsighter iardaighi nenech. Imrordos .i. imraidhim. amail adeir an feíiri imrordos in
rigraidh. Is com[d]iuir .i. comdirech. ut est is comdiuir in coimdi. Is menann .i. is follus. ut est is menann ar uire. Ingar .i. dainim no goirt no tiachair. ut est a bas ba sgel
ningar .i. teinn. Ir .i. saithin no ferg. ut est cesfar inil piana inifernn ír .i.
in ithfern hír. Inmall .i. eolchaire. ut est suidhe dia neiri inmall .i. ilmáine
fer nerenn íme. Imfen .i. coméd no imain. isé in cédna fleasgach rogab sriana
7 gairíd .i. fidh no echlach 7 imfen eocha ala íir .i. coméd
no imanaigh na heochw dodar fir. Jxnarad .i. imaire. amail írcad [ms. írk.] .i. cuiltech no aire-
cal tech inmbidh. Inoisci .i. innscuchadh. ut est ar do dlegar do gach aireigh
otha sin inoisci feib-i .i. innscuchtha feibe tochusa. Idh[n]a .i. treghat. ut est aras ised is mesa do mac cuid
dogní idna .i. tregat 7 mac lahrad .i. serg. Iach .i. ainm cait. ut est iach dorenar leth dire .i. cat gabur
.i. do iatacht. Iadhach .i. tiagh. ut est cait broinn finn a duba a seotaib
iadhaighi a dire .i. fo na seotaib bis ina iaghaigh [.i.] ina
theigh eirnither iní is dir ind. Imdissin no imcisnech .i. eimdechsuin. ut est nibí aitiri
imdisin icaírdi ar as dallceim cairde ceim imdhisin.
Insci .i- luighi. ut est feraidh insci dina rochair arru .i. luighi
an baile na roinnsaighther arru fiach .i. insci da faigh*. Inlathar .i. indeall no achtugud. ut est cair cotongar 7 co-
tobongar. nin. amail inlathar .i. amail achtaighther. Innracus .i. inichus. ut est ata dá fíor .i. cairde .i. fiach
7 naoill. caiti innrucus na fiach .i. caiti inichus na fiach
.i. dairt 7 colpach 7 samaisc. Imchim .i. elodh. ut est cona de asberar tres cét cath [ms. k.]
ma hinnsisi bidh im imchim aitiri righ rofertha .i. imcheim-
niugud no inelodh aitms do lecan ar in rí roferadh hé. Imcim .i. sarugh. ut est aras conall céta roimching aitiri rí
la fene isin indsi so .i. rosaighi no rosaraighi. 7 adeir
i. 99
lebur .xxx. sét. an imching aitiri .i. dia saraighther is tricha
[ms. kkk.] sét gabla ina elo cidh beg cidh mor. Indorsa .i. inuairso. ut est is trian i trian frichnama d<>
nmai indorso. Imramach .i. druth no mer 7 faonleadhach no murchurtha.
nt est conidedh tres dire imrumach indsin do chuisin la
fene. Inombligh .i. bluighi no toibgú/. ut est ar urgair ulca di. no
inombligh a maca forra .i. bluighidh no toibgidh se altrum
a clainne for in lucht dorighne no for fine na bandruithi. Indair .i. an tar derg no ingort. ut est itir feur 7 ith 7
indair. Iuger .i. la ierainn no la air. ut est cenn tuir ingera [leg.
iugera] .i. indam oraib no ilaib nair. Impetoir .i. altoir. ut est foir impetoir .íííí. mis .i. impe thoi-
rithnis cach araile iman althoir. Indesc .i. bleghnach. ut est lan enne oil do trib indescaib
.i. bleaglmachaib. • Imglaic .i. lan duirn. ut est dá imglaice do laim fir thoim-
sighi techta do lus lubhghuirt. Imdich .i. fuaidri. ut est imdich gach corp a meinrM .i. fua-
áridh cach coir apa. Inde .i. eachlaisc no bac. ut est ainach fria ninde. Indebar .i. aileach. ut est tech ambí inneabar .i. tech ambí
inne an buair .i. tech ,s. .s. Imcim .i. bi doigh coma ainm do trosga. ut est ata .vn.
tóbaig ituaith nacondlegaid fiacha anelo nach animcim. Innrudh .i. olc. ut est ar is mo torba na corso oldas an-
innrudh. ocus ata tennruidhe niar sin. no innrudh .i. orgaiti.
ut est buirech niimiv/í/. Inlolaigh .i. roheillgcv/. ut est inlolaigh seithir selba .i. roi-
nellgestar seithir ingin minn 7 gabur .i. carpait mind na
feraum rotechtastar codhna^A a cineoil. Ingaib *i. bearar as. ut est asingaibh firfith^ .i. berar as na
tighi fitht? doronta forsanrtir?). 7 darhumsa
ata fer dono ciasingaibh asagradh on ceill sin. Inardraighther .i. ardfollus. ut est ata a trí an[a]rdraigh-
thér do lucht au beathadh uile .i. a tri is ardfollus. Imdearinn no imdernum .i. cengal. ut est ar isí raith in
ioiuis la fene raith cin imderinn .i. cen imderbsním flatha
daorrath íair .i. cengal. Iadhach .i. tiagh. ut est techta fuilltm gill iadhaigh nma
righ .i. iinbia tri seota .i. caille aondatha 7 minn oir 7 laim
oir 7 rann airgid. 7 obet sin innti is iaáhach conecarthaidh
í .i. cona tochus dlighigh. Iurnd [leg. íarn] .i. iarunn. ut est ar is neime do iurnd im-
7*
100 o’davoren’s glossary.
faobair .i. ar as neimnech do neoch intiarann arambi andá
faobhar do tharraing trena glaic 7rl. Imrolu .i. imradh. ut est ni hara nad imrola .i. ní roeirni
ní do neoch coro imraidhe for do menmuin. Imruimther .i. iumurbus. ut est cislir muidh ón iumruim-
ther duine .i. cia ler no cia lin ondeinann duine imurbhus. Ingnum .i. ini donither dhfinn foghnum ann. intarbar no in
cainnann. Imid ágat .i. imainet. ut est acht bidh mic bega imit agad. Innsorguin .i. bidh doigh comadh inann 7 gluaisacht no im-
luagh. ut est innsorguin téti no ní hhmsorg«r o crich do
crich acht ait inaidhbrithar. Incosc .i. insiWed no in fechain donither a focus. ut est cin
sula do siWed 7 incos .i. a fogus 7 tairderc .i. insméde. Innrocht .i. nemfollus. ut est innracht fír fonemaid fiadam
.i. is nemfollus in firinne. no gach fer na denaid fiadhain. Inotcet .i. taighthi no ceimniugud. ut est ni eitged daill
duairfis doman áala. Immanetar * .i. etumt. ut est is cuma insin etar ecalsibh
imanetar. Inbleogan .i. escaire ut est asgnam a thighi docach iarnin-
bleogím cana.
[L]eó .i. leatra no guin. ut est galeon .i. leó congae gonas
no leatrus. no fiadh gae lethan .i. fiadha ga leothaigh no
ledarthaigh. Lap .i. loath no cechair. ut est aras cend i lap lath- naig
.i. tineol no teclnmad. Ladar .i. trodach. no Ladar .i. laoch. ocus aderar fos duine
trodach rís. ut est trenfer .fur. na firladar.
Línbarr .i. caille geal- .i. riagh leine. ut est diunach linbarr. Liun no len .i. toiscidh lesugtha no lentha. ut est nabi meirg
miliun .i. mitoiscidh no «ailesaighthi no mileptha no milen
7 faill. Ler .i. intoician .i. muir mor. ceobath .i. muir beg .i. inber
mbeg .i. muír nerenn ocus alban. ut est ar is lethe lear
ceobath corba. Lee .i. lethet. ut est cend a laime la lee \eicter .i. \eicter la
lethad a laime coruice a cend. Lamthar gair .i. oirci beg no mesan. ut est lamthar gair
brio-ad .i. trian neneclainni ann antrath do^ni coimitacht 7
comid adhart.
- Zeuss G. C. 569.
i. 101
Leos .i. imdergad. no leos .i. bolga. ut est asrenar a leos
a tol a tol« a serba .i. angaid. a saithiugh .i. sermonibns.
n tnrtndh .i. per vim. a togaotha .i. muneribns. ambrath
.i. si quis dieat est hic. Lorg .i. ben no slighi. ut est dorenar be loirg<? landire .i.
ben conaire in filed. Leos .i. suillsi luinither .i. taithnem. ut est aighe fir ima les
luinither. Lí .i. lainn no toil. ut est líf’e a ainm 7 lí on toil tuc don
fer«/m ut. Luis .i. lam. ut est luis fir forambrandubh decraiter. Lui .i. gega. no gesca. ut est fuil for a luí lam fuire .f. Lethiter .i. lethtaobh. ut est gamuin co lethit<?r africhnain. Labair .i. suilbír. ut est cerd labair laidhich. Lean .i. bacail. ut est lenaidh log nenech .i. baca logh ne-
wecli na flatha. Lus .i. ibhe. ut est Uisci slebi nimsasa
coibche congeire ngunsa
deogh daim duinn techt//s plusa*
bes lus ar genus lusa.
.i. bes ibaidhsom é gin cohebursa. Luthbhus .i. sofis. ut est ni chuille luthbus leth nath. Lia .i. comarba. ut est lia anathgno aith- .i. roba comarbr/
dathgno iar fir aith-. Lia .i. [f]liuchderc. suili fliucha dobí aici. no imad uisci ut
est ^[o]lia ina linn laithr^. Lis .i. lingi. ut est ni fuatais ni for lis .i. lúigi fair dia imriin. Lann .i. íthlann no ferann. ut est amail comarba liag ima
lanna líg .i. amail hagh is comarba laighcs isinnithlainn.
no lann .i. saogal no ecna. ut est Comgall ocus marcill
co lethat a lainne. .i. a tsaoghail no ecna. Ligda .i. laitir. ut est Romilled in gentleacht ciarbo ligdha
lethan. Loichet .i. cain[ne]all no sudrall no lasair. ut est loichet loinn-
rech ligach. **
Luam .i. ab. ut est luam lis moir íxsmtbuil. Lere .i. crabadh. ut est ba brigach a lere sluagh mor ima .r. Ligach .i. cennais. ut est ab lethglinne Hgach .i. min. Leabh .i. lena. ut est fiadhnaise na laobhserc .i. na laobhann
no na leanann a fiadhnaise ar setrc neich[?] seeh araih’.
- in marg. .i. nuall.
** Sin o douinall do budhéin 7 slan imlan duit amaghnu.s 7 is iug inaoí semus dobeth go tim cidh ta an codh ann. olc do cungnam acormaic.
102 o’davoren’s glossary.
Leathánchar .i. laimthinech. ut est ni la lithach letanchar .i.
cema laimthinech laís. Licet .i. glanadh no nighi. ut est ní hetach idhan do nach
licet .i. nocha nedach glan é no go nderntar anighi 7 a
ced .i. édach an mairb. Loinges* .i. indarba. ut est arisé in tres foloing indleas.
taidhe 7 loingsigh 7 aos faondil. Lua .i. istualaing. ut est 7 conail comaltar ma ro lua .i. ma
luithech no masa tualaing í in taltrum. Loing .i. leatradh no dluighi. ut est antan dotaot an cú tar
sodhain conid loing. cnes no etach .i. condluighi no co
ledrana in cnes no congeil ina beolu. Luch no Loch .i. imad. ut est a luch tair do feth gaoth
ítir .i. asin imad toirithnech dofairgenn gaoth a tír. Luaighne .i. loghmar. ut est acht luaighne long .i. acht na
híí loghmara doberar isnalongaib. Luaes no Laeas .i. forcongra. ut est nach righ nad luidh
^thrus druith .i. gach rí na lúienn no na forcongrann adh
foirithin uais in druith no na tobhaigh doibh iní dlegaid. Lonn .i. dimsach no ogal no egail. ut est lonn gach sochraid
.i. is ogal no is egail in cach agambit deghcaraid .i. is
diumsach fri a agaUWm. Lainn .i. solus no taithnemach. ut est ann leasach gach lainn
lochta gaissi .i. firleasach acata imad taithnemach no solus
na gaoisi .i. in file. Luisi .i. lasadh. ut est sé ba ínaon athghabáil ina thir diguin
loiscter coluisi .i. a loscadh a íerann diguin gonus lais ann.
no co loisi do cur fuí. Lias .i. liath. ut est dofét laochdacht lias .i. is reimtechtaigh
lium dobeth adlaoch no do beth liath uair manab laoch
coliath niba laoch cobás. Lethbi .i. lingi. ut est imus lethbi laithirt leisci logh .i. laoch.
ut est imor on logha .i. emforran for in laoch. Lurchaire .i. serrach. ut est a senchus ni hetarscara lair
fri lurchaire .i. ni roetarscara in larai risinlughan iscartha-
nach lé no reisin luan no reis cor lara. Lanamuín .i. lan homo .i. plenus homo [.i.] duine comlán .i.
fer 7 ben. ** no lanomuin.i. quasi lana-
muin arni bhfil etarsgara doibh acht ar día. Líanchar .i. ailgen. ut est aras senfasach la feine lianchar
gach guide .i. is lincarthanach no is luthincharthanach nech
ó bithar asa guidhe.
- for longis, Zeuss G. C. 1062, 1129. ** “The single pure and perfect animal.” Tennyson.
l. 103
Lobad .L lenad n<> Licaid no leabaid. ut est ard \vif<(</ doib-
siiun na bed lobtaid cor .i. narbat liuntaig dob- iar fis coir. Lathar .i. índeall. ut est se/^chus coibnius iusgi et reliíjua.
neoch ína rolatliar .i. mad roindlit no marocuiredh. Lamcomairt .i. basgaire. ut est fri lamcomairt ban belguba
.i. fiisincoinort doníat na mná o lamaibh no in comortu^ud
dobcrat ara Eamaib .i. in basgaire. Lupait .i. ainm in bainb marbthar imf’eil marta[i]n ocus dom
doich is don tiagharna doberar. ut est lupait la fer ernis
ínuca .i. hirrath. Lus .i. blais. ut est ma lus bit tuara 7 dig atlaiget iarsin
‘.i. ni a blaiset. Let .i. linge. ut est rolet le teanaib nithu ar maignib eccne
.i. rolingead uirre colamtínach tre nith gur himre eccin
uirrc a maigin. Lig .i. dath. ut est mesir liga asa saoire 7 asa suthainc .i.
mesemnacht in datjia ar a méd is saor do nech a beth 7
ara marthanaigi. no líí .i. taithnem. ut est baile bel li
cluaisi .i. is taithnemach re nech a heith ag estecht res (no
ria) ó chluais. Laisrein .i. lasaniain no alaind no calma. ut est trena laogh
laisrein. Luascacli .i. ciabach. ut est ailiu laith et reliqua find luascach
.i. is find he intan bis ingaoth aga luascad. luascach .i.
ciabach. Luis[i] .i. gne. ut est fochen escra et reliqua derg a luisi .i.
derg a gne no is derg luisi aighthi neich uadha .i. don
lind bis and. Lond .i. occal. ut est luind um dib drisiuc .i. isé is occal
dib in drisiuc uair is hé ollam na bairdne. Lug .i. laoch. ut est reascaib logha longbard .i. isé is res-
cacha don# laocha. Long .i. dluighe. ut est tamon dian loing ban srotha bard
ínbind .i. intamon dluiges cohobond fir srotha na bairdne
luude. Lonlaingen .i. taob. ut est cofuirim lonlaingen fri lairgi lu-
thain .i. a taeb fri toin na gabla.
M.
[MJaoth .i. DOCC no tlaith no binn. ut est ate teora rauna
ngotha mét 7 sonairt 7 maotha .i. íma bhuga no ima tlas
no ima Munes. Midhach .i. calma. ut est midhach teora cam.
104 (VDAVOREN’S glossahy.
Miadhach .i. uallach. ut est miadhach mordha .i. is uallach
doncoch abeth aigi .i. imdhaim. Meidith- .i. cul. ut est cul fri mid meidith .i. í’airec no to-
mailt meth .i. ide .i. cainneall. Mithid .i. techtai. ut est mithigh dosum ce do bre birchli. Mucrecht .i. iní bis a richt na muic^ .i. an caolan tona. Miscaid .i. mallacht. ut est miscaidh fri ceird cainte. Mathair .i. tosach. ut est maithir cochta coisicartha eccuinn
.i. is tosach don cogad. Midbach .i. eorna nanen ebar deogh dia sugh. no maetorna
na ninnsi. ut est grainne midbaigh do aire ard no idh-
baith.
Monur .i. darlium. ut est is do monar is do cinel mo muc fein doibol .ín.
Milc .i. bainne. ut est etlo sen milc .i. a milc a luim do
etlo as i sinibh. focul g#ll[da]. Mugraidhe .i. nech gabur do muir. ut est fine mugrai cisar
selb« somaine .i. in fine gabur don muír innsaighter dontí
arambiat íerann. Marc .i. ech no lair. ut est inbail marc o dilsi ech ruadhain. Meild .i. mil no airbhitíu no failtiu. ut est aile laith lam co
meild maith .i. guidhimsí in laith co mil uir re commaith
no cofailte no airbitiu. Metuir .i. comardugh in dana. ut est amail rongab rithim
arradh metuir .i. amail rogab rithim i fil binm’s cencertus.
arradh metuir .i. binnis 7 certus uair bid binnis co certus
isin metur 7 binnis cen certus isin rithim. Minn .i. uasal no suí. ut est midhit[h]er minn nemthesa nair
.i. mesamnaighther ní don uasal sin ara nemhtenchus iar fir
.i. suí isé minn gach graid. Manach .i. oní is monachus .i. bid ag denamh cais[e]al 7 clo-
chan no tothchar. ^
Meirbh .i. misoirb.
Mata i. muc. ut est foruachtatar mata.
Mann .i. uingi. ut est .vn. manna oir forloisci fri fialgnuisi
conadh curadhaibh concubhur. Mem .i. poc. ut est a mem a meblugud .i. ueste ele uatha
.i. issed adeir crain fo édach do dechuir é a mebuil pog
lan eneclann inn ‘: bog e.
Mescetlach .i. in marcach duaine. ut est ar ding a fir mes-
cetlaich .i. bis a cumas a chetuil. Mimasc .i. drochfasc. no nath ut est leth muriasc. ell- deine
.c. c. .i. drochuscann coruigi a leth. 7 bidh doig com[b]a
ainm do trost comla é.
m. 105
Melg .i. as. ut est crin cach ala methus melg teme. teme
.i. bas .i. as mbas .i. fuil. Mur .i. imad. Mar .i. uasal. ut est i cert cloidim cormaic mur mar bria-
t[h]ar cormaic húi cuinn cétcathaig .1. is ard uasal ré
tiachtaín taírsi an breth ruc cormac. no issed só ata do-
reir imaid briat[h]ar mor cormaíc. Mas .i. maisech. ut est ro ór mas machaidh .i. romuchacZ/i
aii tór maisach .i. eochaidh. Mambrogaidh .i. dia náechaidh no dia raiter. ut est mam-
coghaiah cach aon niarum dia munol sceo muine. Memra .i. scrin no taisi. ut est i memraibh oir oibligh .i.
alainn no solasta. Mann .i. imat. ut est mad mand eisc no tola mur míl .i.
imat eisc no mur mil. Mann .i. cibus celestis. ut est cain glan mann. de duile.
no mann .i. cruithnecht. no mann .i. imad. ut est uasal
ara crean mann marmesa .i. imad mesa gumor. Muirenn .i. slegh. ut est tuile mar muirn^. Malairt .i. drochordugudh. ut est nis malarta maru .i. ni derna
maile ordugudh orro comor. Mor .i. maith. ut est da diambe cen marca mara. Mathadli .i. cunntabairt. ut est cin matha for uiarba marus
.i. cin conntabairt. Madha no magha .i. nemglan. ut est nocha saothar madha
doruirmisim uile. no magha [.i.] druighacht [leg. druidhecht]
ut est simon magus. Matulaidh .i. mongenar no ba maith. ut est felix la matulaid. Main .i. leasugh. ut est cuich in inait romainighis .i. cuich
in muc roleasaighis. Maín .i. cealg. ut est cer mór inmain dobert bricni im con-
cubar dorad a dá cobheis im conall cernach. Mam .i. tochus. ut est a teasbann dia mamaibh tesba?m dia
log enech. Mes .i. ó tsuil 7 tomus ó laim. no mes .i. eneclainne 7 to-
mus .i. tochusa. no mes araigibh 7 tomus .i. dferannaibh.
ut est gach mes gach tomus olcena is a midb<? miter .i.
is ondi tr/rambi inteibe meodhanach .i. in grainne a mei-
samnaighter é. e\ne .i. grainne mas fior dhamhsa. Mothar .i. dorcha [Ms. dork]. ut cst niac sula saighid seilbh
ciasa mothar .i. innsaigid in ferann cid dorcha a breth.
Mothar naidhci i comraicit airin anaithne. Meoinne .i. ainm eait. ut cst meoinne iseissidhe cat cuiL
.i. miu inainde no meo aninainde .i. meghel inainde. Macrse .i. toirsí no mifre. ut est ar gaibh macru macu daigh
.i. geib<? mifri .i. toirsi na macu bega fo daighín.
106 o’davoren’s glossary.
Milcú .i. gadhar. ut est da sét indire milcon caich ótha aiiv
itir da aire co haire nard .i. ar sechtmadh neneclainni do
cach ina gadhar intan marbt[h]ar tri anfod.
Miforbba .i. forambi for coi. no in mí fír bis for a cheilc
a caithemh a bidh ceilsine .i. no calaind co hinit. ut est
.íííí. mí .i. mi air .i. mí marta. mi aighi .i. isiutsamradh .i.
mí iul 7 mí buana .i. mi medhón an foghmair 7 mi forbba. Mais .i. cruthughudh. ut est .íííí. primdhuil ara tiumairg
aon mais. Mughuirt .i. marbadh duine. ut est trian do fiachaib mughuirt
.i. trian dona fiachaib doberar i marbad in duine .i. ba oga
innlaogh. no mughuirt .i. mor oirgni. Mecon cinaclh cubus braith .i. buna in cinadh in cubus
braith. Murcrann .i. seol crann no cran giuis. ut est madh tascur
aon .s. i tír. no madh murcrann adhamra. Methus .i. crich no coiged. ut est cennadhcha immethus
tuaithi .i. onní is methus crich no ferann. Mannar .i. sgaeMA. ut est nach suidhui mar mannartha an- ’ feth .i. no cin coroibh saidhacht aice comor acht coro-
comsgúledh iat tre anfeith. Maighin .i. focédoir. ut est manis nais naill maighne .i. fo-
cédoir .i. madh naill dliged fonaís focédoir. Meisi .i. cuimgech. ut est ar ní meisi flaith doniupra feisti
de .i. nocha uair cuimgech in flaith na tiruairside ré ní is
gairde na sin feissti .i. tiruairsi. Modh .i. contabairt. ut est acht modh fortalla ind trí mer
.i. isinbechtain dia dtalla inn tria mer isi neoch is lom din
ar ain ngin ger furri. Mal -i. uasal. ut est ni nais uma na or na airget acht for
mal .i. ni rofonaisci acht ar uasal uair is aigi bu doigh a
faghbail. Mog"h .i. mor. ut est ni mes na midhther mogh dornaibh
.i. nocha namail mesamnacht ar aicidhibh no ar ferannaibh
manab amlaid mesamnaighter iat ó dornaib moghaibh .i.
ó dornaib mora. Meit .i. uair. ut est conranaighsidhe findteda ón mét addaim-
ther a fine .i. on uair aititnighter inunn isin fine. no íni-
this .i. re. Meabhlugh .i. dul co mnai. ut est urgabáil mna gin me-
bludh .i. nocha nar daigin dul cuic^’ acht ar daighin a
fastaighthi. Meamar .i. mer. ut est dorenar comdire do gach mna im
memur laime no coisi fri memar a cuirp .i. eirnither cutru-
m. 107
íniis dire do cach mnai im mer a coisi no laime do tabairt
aunaa maa 7 indul chuici. Meabhul .i. baU bannda na mna. ut est crann fo inar gacha
nina do dechsain a meabla .i. a náire. Midhclais .i. boltanugudh. ut est bla mein midhclais .i. cia
teifl tuth bracha imbein torraic/. Mughna .i. bradan. ut est ni blaisi mughna mana fir fol-
Xach .f. .i. ni tuga blas mogha in ena in uisci do ín
b[r]adán.
Meisceill .i. measc a ciall. ut est mera mescill scél .i. measc.
a ciall ag indisin sceal .i. in fer lethcuinn. Modh .i. gnim. ut est flaith mod míolcon .i. is laisin úaith
trian gnimrad milcon adcor ceiltf. Meiridhin .i. mi aradha faonan ineit miridhin marais .i. foaon
inann meid merus duit in miarada. Mand .i. iinat. ut est forsambatar manna mainbhtecha no
nianda mar mar measamoighther .i. robui imat ndaghmaíne
isin mbith dia toiretin. Mealg .i. sugh. ut est tóla measa mealgaibh scoth .i. sugh
ina sgotha. Mairned .i. faisneis no brath. ut est slan gach mairne mignim
.i. bi slan dontí dogni faisneis in drochmerh’^ no indroch-
gnima. Muiredach .i. righ. ut est gach muiredach a meathas .i. is
laisin righ eneclann angait neich asa maithas uais asa mai-
gin digona. Meathas maith marsin. Meath//s .i. ré. ut est smacht et methas for gach aon fo
righ ineclainni in mét sin .i. oni is meathas re no aimsir. Maor .i. breatheamh. ut est madh ard maor ocambiat ill-
tuatha acata 7 a toichned focataigh in rí ocambidh. Maor
.i. mo a fir na in righ. Meann .i. forell. ut est leth secht cumala ines [leg. mes]
ci bes meann an airm. bes meann .i. bes mo on ann no
bus soderci ann no bus forell ann. Mam .i. cubus. ut est fomam an[a]mcharat. Matha .i. cunntabairt. Muinimar .i. adcimi.
N.
[N]acc .i. non. no ondí is nec onn facire [ó ne facere?]
Nel .i. solus. ut est cotuidit nemhe niuil tromi.
Nodh no noudh .i. teghdhais no durtach. ut est biadli
nodfa mcnglach midhcuarta. Nar .i. uasal. ut est nar dilsi iar ndechmad. Nimb .i. nell no branen. ut est roloiscerf leth foneme nimb.
108 o’davoren’s glossary.
Nocht .i. aidche. ut est tabair mo miacli cruithnechta gach
nocht aichi sceo dee. Necht .i. ingin no glan. ut est nis nechta no acht cenn a
neacht .i. ingin isin duil fedha mar. Noudh .i. athnughudh no urdarcughudh. ut est noudh ainmhi
.i. leasainm. Nin .i. letir no oghum no fren oghuim. ut est co laidhib
co ninaib nib co ceann fian fuilget .i. co ceannaib ina lamaib. Ned .i. idia catha. ut est ciaso do ninnaib ro net nar fine
.i. robith no ro nadnairime. Nar .i. fial no lan no noeb no idan. ut est gach nemhthus
a nar. Nse no Nei .i. ben. ut est cach cona né .i. cona mnaoi. Nasadh .i. gnuthugudh. ut est nasad beo án .m. .i. no nasadh.
ut est sceo nemnasad. Nocht .i. taithneamach. ut est for nochtaim anos brethaib
.i. is firtaithneamachso ambretheamhnas nanos nall-. Neas .i. crecht. ut est cid ile fiiile roordaighis iní atá isin-
creacht.
Niam .i. dath. ut est costadh neime .i. fasta iarcre. in da-
tha .i. corcair no glaisin. Noenden .i. tinol. ut est ardnoendin sluaigh .i. tinol sluaigh
mhoir. Namad .i. fanamad. ut est ecosc namat .i. fanamad ima ecosc.
ut est ní suil ní. Nocht .i. nighi. ut est saighid de dia caomnocht .i. impo
dhe dia caomnighi. Nenadmim .i. caolfathe. ut est deoch do nenadmim .i. deoch
do sugh neimnech na nendta no do sugh caol na nuball
.f. no deoch doní fonaiscis uisa asan leastar do .i. im ea-
nach. no caol faithi imenaisc fidhu. Ninne .i. ínadh duith- no bac nachad no eachlasa [eochlasa]
no imrim. ut est aineach fria ninne. Nardata .i. aititin. ut est conrannad comarba inorbaib iath
naithre nardata .i. aro aititnighit anaithre comor.
O.
[0]rnidh .i. airmitiu no uaisle^a. ut est ornídh sin staruidhe
.i. is uaisle in staruidh na an deiscipul. Odhar .i. eisci no aonta. ut est crenar odhar airlicthar. Oirrnidh .i. onorugh. ut est suighi eneclann caich dobreith
errad nonoirnidhther sochaide sluag .i. innsaigter ene-
clann do cach ambm^ uaidhi in erraid ronoraighann itir
sochaidhi isin sluagh.
o. 100
Obunn .i. luath .i. luath. ut est ailter obonn imraiter. Ortha .i. airithi. ut est ni ortha angnais aithní .i. nocha nai-
rithi liuiii aithne intí bis aningnais. On .i. ainim. ut est ní ón anma dam a radh. Orc .i. ímic. ut est ata dono orc comranna cinta f’ri tret. Ord .i. áliged. ut est a mic an cuala ord cobhruinne .i. do
dlig&j na cuma minne. Ois .i. eisci no aonta. ut est mad ois do tharb do aon na
comaightech. Osaic .i. uaisuca .i. i[n]ní is uca la gin. Oin .i. iasacht. ut est forderg doin aircin .i. is fir cinnti nech
do fir áergadh don iasacht sin. Ort .i. bas. ut est tir conort cét cinta .i. a marbadh inna
céd cinta íleth. 011 .i. mor. ut est dar iath olla imrullaa7 .i. roeim erluaidhe-
star tar feranna mora. Ogh .i. comlan. ut est mana bet ogha a fola .i. mana béd
comlan a fola trian meodhanach .d. sin. Onga .i. tadhall. ut est onguib coscuibh carad .i. caraid dia
tadhall fria mbualad 7 fria cosc.
Orba .i. ferann. ut est cotascnat orba .i. cin[n]a£ uasal din-
saidit in fearann. Os .i. ocus. ut est os re retine mac olcain imglim .i. os ar
ocas 7 is lasair re b- neach amail tine. Oman .i. ecla. ut est frisl-i omna uainn .i. no frithbruth
cona bidh imecla ocuinn. Oibid .i. umal. ut est bui oibidh .i. robui curbumhal. Onn .i. ail no cloch. ut est cloth onn oc buadach .i. robui-
sim gurbu háil buadach. Othna .i. uath uinne. ut est inadhba nothna .i. inadhba uath
thuinne [leg. uath-uinne] .i. inadhba uire 7 cloiche quia
fit uatli uir 7 uinn cloch. Ot[h]ain .i. cainnel. ut est Othain 7 a ceann .i. itir in cain-
nell 7 in tine. Ort .i. orgain. atat trí orta ata annsam a comaitheces. Osment .i. múna. ut est macsa dana dan mac osmenta .i.
iarna uaismúna iarnamuna dam cohuais. Osgar .i. ancolach. ut est osgar cach a cerd araile .i. aneo-
lach cach aneladhain a ceh5. no os gin 7 cerr balb. no
aisc iarcae. 01 .i. ocas. ut est ol cele faosma .i. ocus in cel<? faoisnitlur
ac neach. Oir .i. orgnin. ut cst cid rooir cid forgab- .i. cidbe oirgit
onadarcaib.
110 o’davoren’s glossary.
Onme .i. imalle. ut est ar dianiarfastar onme bidh airde on
eric .i. bid airdidi in eric dianacarthar imalle. Ocus .i. focus. ut est focus f/r do bás britheam .i. is focus
do bas peine madiambere gubreth. ocus dom dhoith is dethne. Onnar .i. aisneidhe. ut est onnar de dire .i. aisnether diba
duine in dire is coir ineric in guirt. Ordan .i. uasal .i. sarugudh ordan .i. sarugudh in uasail. Ocmacl .i. tadhall. ut est daorthar neime inocmadh escoman
.i. dobeir daom ar na neimthib a tadhall cosna hinglanaib. [The rest of this column is left vacant.]
R.
[Rjocoiclestar .i. roairlestar. ut est rocoicle[s]tar dilgadh
grinde ingin. Rigbeann .i. is do beannaib cath roainmniger ardlegar do
goroib righ cechtar a da gualand ac dul do cath. no rig-
bendaib a thulach no do bendaib aireach. no do bean-
naib a bó. Rus .i. aighidh no imdergad. ut est acht conothathar a
riam rus. Ruice .i. comrac. ut est ar is baoth nech cona fri robaoth
ruic# .i. condric .i. comrac. Roach .i. roseacha fiadain. no roseacha briathar. ut est for
mac 7 raith 7 roach. Seach .i. esb-. Richis .1. tine. ut est imrichis co cucht .i. imtine do tabairt
imdergtha da gach duine amail ars-. Robtine .i. garg no ailghin [leg. anailgen?]. ocus adeirit curab
ainm do patraic srabtine. Ribar .i. criathar. ut est co trib fithaín [?] ribair. Rinn .i. cocuibdius ina aghaidh. Rús .i. aigid. ut est rusa ruirech righ treibe. Role .i. gugad. role fiadnaise fair fuirme .i. gufiadnaise tiscaidh
dire naire. Rurach .i. rodirech. ut est trefocal cin claon cin rurach .i.
roimda cubaidh ann 7 ata rurach .i. bréag. ut est inas
gorma [?] rurach righ 7rl. Rui[d]bech .i. merlech. ut est cidh rathach madh ruidhbech
.i. ma rodibech no ma merlech. Rigid .i. sinedh. ut est rorigidsam a lam dia cruid. Rubart .i. imluadh. ut est dorn imidrubart .i. dornn rosim-
luadh mac fachtna mac rúdra^e .i. gae amorgein ima ru-
bart laoghaire for fir conad romarb de. Reacht .i. cuimsech. ut est uair is rechta cach a teng .i. ar
is comsi.
R. 111
Ran .i. uallach. ut est insluinu gach ran gach racht .i. con-
eolus. DO ran .i. rún. Run .i. eolus. ut est cerd cen run .i. cen eolus .i. in cain-
t « • ; i < • 1 1 1 . Rinn .i. eoJLus- ut est aircital .i. in rind robui ac amirgin 7
íc roighne rinn aire 7 rinn niolta. Reang .i. rébadh. ut est roringte corinnib. Roscaith .i- tairnic. ut est roscaith ordan nerain. 7 adeir
fos ráith cruachám roscaithi. Ruradh .i. rodura .i. beth cofoda for ferann 7 comaidhtech. Rofearsom .i. doronsom no roguidhsim. ut est on calainn co[a]raile rofersom a[r]niarair [Félire, Epil. 1, 2]. .i. doronsom ia.rraid na feile. Ran .i. uasal. ut est raith go a righ ran toghadh. Rann .i. tinnscna. ut est
baithis patraicc primda adráhnadh in before. .i. rotinnscnadh.
Rand .i. retla. ut est ronsnaidhe don rindnim .i. do nim rin-
dach no retlandach. Riagh * .i. césadh. ut est riag mar martini. Reith .i. aisneidh. ut est rethatar hi rigtigh .i. roreithestar
.i. aisneid no raith .i. roreith .i. dochuaid. ut est raith
con ilur sochlach. Rodet .i. rodam .i. rodet a cron iarsin do mend .i. rodam-
asdar iarum asahathlesin a cur anurlaim choitchind. Riasc .i. inat ambi soilestar. ut est cach riasc cach sescend
cach currech .i. corriath .i. iath na gcorr. Ruilli .i. lenmuin. ut est mac claeime ni comail mathair ar
nach ruilli aillsi uaithi .i. ar na rolena loissi oll na claime
uaitht’. Rincne .i. cat. ut est rincne is eisside cat mac .i. iarsaní
ti»chas na macaime becca. no rigait na macaim eissimh. Roba lin in nada .i. cosa in lín .i. • osairbhe .i. inni robi
fon lín. ut est fer benas ruba lin a tir a cele cin athcho-
marc .i. cosa in lin .i. in airbe. Rub .i. tairisium. ut est ar ní recht righ na ríaghan ruban
in airlisibh airech .i. nochorbi ann no nocha rotairisind
eneclann don righ nó don righain.
- Riag (gl. patibulum) Z. 21.
** Here an«l at the articles Riasc, Ruilli, Riucne, Roba etc, Ruadhan, and Raa, the initial R has been cut off.
112 O’DAVOIIEN’S GLOSSA1íY.
Rllib .i. tuilli. ut est ní torc ruchtach ruiben a cru isil uirc
.i. nocha tuillenn in torc roechtach nó romór a cru in uirisil. Ruadhan .i. cruithnecht ruadh .i. maol cruithnecht ut est
grainde ruadhan do aire tuisi. Raa .i. imrum. ut est cach recht nadhrathar nadsnáter .i.
nochandentar a imram codirech 7 nochanetar a snamh. Rot .i. darlium is inond 7 imrom. ut est cobluth for rot rama
.i. na fir doniat comluth for im imrum na rama. Rorais .i. tairtais. ut est ambui tuaithe et reliqua. is ann inat
ro raisitar fair .i. is andsin mad dia tairtidhar air he. Rochmadh .i. eillnedh. ut est cin a rochmaithe nechtar da
lina riam .i. gen roellnedh nechtar de in da lanamuin reime.
no cin cor aidled nech carde in dá imat sin roime nocha
moide is dlightech in lanamnas sin. Rath .i. foirithin. ut est ni dogrés donither fri nech acht is
cét rath gacha sealba .i. ni dogress is slán na neche sin
do denamh acht is céd foirithm cacha sealba. Rercerc .i. cerc reidh. ut est ogh rerceirce .íííí. ordluighi a
timcomac .i. cerca reidhe .i. cerca tri mbliadhan no cerca
trí ndoth no tri nal. Rannadh .i. ruamnad no marbhadh. ut est ana roiranna-
thar ferrga .i. isfir lium intí marbthar iroe tri feirg conid
áilis. Roniastar .i. innsaighter no tairgsin. ut est Rona .i. fonaidm. ut est nach giliu nach rona ardhgi .i. no-
cha taitnemach lium nach aile dfonaidm a uasail dligid aire. Ramart .i. brath. ut est nad rogad nad rotuil nad ramart. Romna .i. dath. ut est romna righ gabail sluag .i. dath for
etach in righ .i. corcair. Riagha .i. toWadh. ut est cotariagfaidheir amail ribar .i. co-
rotolltar tu amail criathar. Roth .i. tuitim no tarachtain. ut est a senchas ni acair nach
cin acht do roth log a fiach atroillither .i. nocha nacarthar
nach cintach acht cotarraighther no corotuiti o inbltfo^ain
loigecht na fiach roairlitnighthar. Rorba .i. toirmeasc. ut est goba briugaid britheamain ar
dororbenat fuigeall 7 imasta 7rl. .i. doairmescat .i. fir ebi-
ter iatt a fuigheall fechemnais .i. rofitir imdibed umpa sin
fuighall fechamhnais dodenam. Rogadh. ut est .i. sínedh .i. isaor do flaith cib cuin roncar
rogadh a lamh dia sétaib .i. is saor don flaith. cib cuin
bus carthanach leis sined a lam tarceann a seoit. Rnibdither .i. biathar. ut est saor do comarbaib na flatha
cidh ruibdither in flaith .xx. bhat/we .i. ce biatar. Ruaichle .i. cendach. ut est ni udhbair nech sealb acht ma
K. 113
do ruaichli fadesin .i. acht madh ní derhcliendaighes se
hudhéin. Raiti .i. rot. ut est frithé raiti .i. frithé dogabhar ar in rot
no iruairt ingelta no itir faiche 7 dirinn. ofaithi imach
isedh is raiti ann.
Roed .i. rofidh na caihV. ut est frithe roedh no sleibe. Rochall -i. rochiallaiged. ut est isé grethe cin tora dogní
rachall hveth .i. isé ni doní rotMsXLaiged nambreath conid
é a cosmaifosin in gre dogní in cnu caoch cin toradh innti.
7 darliumsa is inann 7 utmall andsa pennadoir. Ruidbe .i. biatha. ut est is tualaingg roníoc a cinta 7 a
ruidbe .i. is cuimgech e a ílaith do biatha. Roth .i. tuitim. ut est rosuidhi for seoit .VI. scripa// a fuil-
\em, mane do roth. ciá do roth ní theitt taraníso .i. cia
tuitidse on flaith ní teit taraníso. Reng .i. caol. ut est tcosmailis crotha no dotha no retha no
reanga .i. do caoile no do roime. Rodeat .i. roaititnighe. ut est rodeat a cron iarsin .i. roai-
titnige do menn iarum asahaithlesin a cur a cron. 7rl. Ronecam .i. gusaroichem. ut est comsaor cach reacht ro-
neacaim .i. is comsaor o gach richt duine gusaricfam
siosana. Rac .i. aiream. ut est ar cia racaither tri cait aile ann .i.
ar cia airmither tri cait aile ann .i. iach folum glas neannta.
Rola .i. cur. ut est taidhe in deora tinoil et reliqua. acht ni frith
rolaithe;* i cairde .i. acht na firada rocurthar asin cairde. no
mana curthar as hí go haes cairde. Rubu .i. marbadh. ut est arcú ánrad et reliqua. ishé comdire
fri duine inso dia ruibaither .i. diamarbthar. Recam .i. riachtain. ut est ni fuasna dilsi do reb recam .i.
ni fuasnaidhe a dilsia dfer in fuaidm7a iar richtain a ree. Roborta .i. imat. ut est coirdeis do righ roimsi roborta
mblechta sceó aile etho .i. imat amblechta 7 araile ith. Reir .i. bid doig cumad inand 7 imad. amail adeir romiad
rechtaire reir ngiall .i. laneneclann inimat a giall. Rúnaidh .i. duine calma treorach ar muir. ut est duVs a
muirbretha aire runadha. Ruitech .i. rith. ut est bladh líag limadh no ruitech. oeus
ata dcthlwV itir ruiti 7 rith .i. rith in marcaid 7 ruiti na
retha aile. Resiu* .i. inni is taisecba. ut est fogealla risiu imgona
Z. asa <í. C. 351
1 14 o’davoren’s glossary.
.i. gurub tusca dechar a fuigeall in britheman ina dogne imguin. Rocht .i. roaithe. ut est ainfis lan fiacha é uais ciuna do- rocht forro 7 ádhamh diblinaib ar ni roiarfacht dia cioud. [The rest of this column is vacant. |
s.
íSjondda .i. calma. ut est slan don mogaidh iu mugsaiuc
soudda. Sobhaó’ .i. sobes. ut est slúagh sobas insegur comdlig<?íZ co-
core do flaith .i. indsaigit slog lais do chuiudgidh a sobesa
iar cuma iar cai coir. Seichme sirit .i. in teallach lenus douine [sic] ginced do.
ut est seimthí siriti ala crich .i. na sirthoraigh bid ag siredli
aiti no aide tarauincrich no asincrich. Sgffl .i. obann. ut est cia conscara scille .i. cia scara rit é
cohobann. Saboit .i. satharn no co dtainíc núfiadnaise 7 saboit sabba-
tum domini osin gusaníu .i. laithi comdheata no donmachta
.i. la remteim adhaigh no cotainic núfiadnaise 7 adhaigh
reimteit la osin illé. Slan .i. mathamh. ut est ni slanaighthar truagh triuna .i.
nocha slanughud doberait na truaigh dona trenaibh acht
nach eidir leo anagra umaní berait uatha. Saingntísta .i. sundradhach. ut est iar sétaib saingnusta saigi
cach a fir iar conairibh sunnradachaibh ag innsaighi na
firinne. Saoth .i. bregadh. ut est ar as gach sochann rofitoV a sai-
thiud. 7 adeir bera ní bislan nach saithiudh .i. nach
brega. Sgiath .i. ditin. ut est ata .vn. friberta indlig^^ adannsa do
ursgiathad. Senen .i. prechan no seabac. ut est smacht peta seneoin
7 sinne. Sabh .i. tren. ut est atait .íííí. sabaidh tuaithi .i. cethre triun. Sruth .i. imad. ut est be sues sruth coctha forcula .i. ban-
flaith .i. ben impous imad coc[th]a forcula amail meidb
cruachna. Snuadh .i. ecosc no sainfeth. ut est fobith snuadh in tire
in docuirither toradh.
Seadhat no seachad .i. radh. ut est ímbrethaib forloiscthi. amail no sedhait na coimithigh .i. manabraid na comithigh conid fer[r]di iad a cur amach.
s. 115
Suaitrech .i. fer bis ar coinnmedh. ut est gach fer coinn-
medh dogres ogambidh idhnaidh cinadh .i. suaitrech varttid. Slaot .i. sleamain no tairisum. ut est slaot tar gach ngaid
acht aithgin do cach fbr gach laim go fiach aisnme. Seoladh .i. elodh no dermad. ut est nimticsin seoladh. no
st ‘olailh .i. dímelta .i. ní fil ní do diroimnim. Sochla .i. maith. " ut est sochla triar ar cleith. Scoth .i. eipir no cinn. ut est scoth na bí do drochduinc
drecht. Saoghlonn .i. seanoir no colomna. ut est eclaisi iar sunn
saoghlonn. no saoglonn .i. brithem. ut est moraiget
saoglonn. Serthonn .i. anrudh. ut est tanisi serthonn. Siul .i. imda. ut est fech sin ar .f. tuas. Sruaim .i. sruth.
Salach rus .i. seiscenn. ut est glan sruaim salach ruis. Scuithid .i. ainm do orc. ut est scuithidh sceo banb lom-
tharr .i. ac ithe scolh. no tescaidh a cenn dona scothaibh.
no ótcí na scotha scuichid. Suin .i. cumdach. ut est suinither no suidhither timtachaibh. Sinn .i. cuitbuidh .i. triar cin cuibius. Rinn .i. cocuib[i]us
ína agaid. Glam gér .i. ainmedh i tagaidh 7 ecnairc. Scath no scoth .i. laoch. ut est roscatha la tuatha trena
.i. daghlaoch. Scol .i. bes no soailgis. ut est foseol na haimsire imbiat .i.
fo cain no fo urradus. Sab .i. thaisech. ut est rosuidhist^r for sabaidh .vn. dire
dia dheis for bran. no sab .i. aire no taisech. \o sabh
.i. calma. ut est sab duire dremna .i. rocalma eim teibaid
cohobann. Script .i. scribnide. ut est ócht bag. Scor .i. bidh doigh coma inann 7 magh. ut est faonan scor
scóthas .i. is cosmail frim brechtraíM scoth for magh. no
is faonan inann lium rocumaidh í 7 scoth for scór.
Suirrn no suird .i. aisneis no soraidh. ut est .x. seoit suirn
ina gabail gaileoin. Semend .i. laoch. ut est cét tsemenn cotnoi .i. is dé dlegar
tobach for luighne dontí cométas cét laoch no cét ceile
no cct gaisgedhnch. Sruaimnech .i. sinecli no sombleoghain no sirsruaimnech
no sirsomainech no sruth sinach. Soilbech .i. sobleoghain. Soilbech bethach .i. bó. Sogein (.i. daggin) .i. bo maith. ut est cona seasga so-
.s.
8
ÍIG o’davoren’s glossaky.
Segamail .i. lacht. ut est misir bu .i. ara segamlu .i. ar
méd a lachta. Soadh .i. leabadh. ut est gach saor gach soadh. .i. lea-
haidh. Sarnair .i. gabtair. ut est ailiu seinm searnair nimbais .i.
laisingaibthair rann .i. srieí/maighther no gabtair imad
sofis dun. Sestigh .i. tech. ut est ilor seistighi .i. domus .i. imat tighi
occat conimatso sofis ann. Sall .i. salcad. ut est sall fall 7rl. .i. a tsalchad ima an-
maim. 7 fall 7 fafall .i. salchar gach ní dib. Seindis .i. cus trathsa. Seafainn .i. anosa. Sifuis .i. sinnfither do o tsunn amach. ut est cumdagar dano
aod slaine sendes. Seona. Sifais. Seinnes .i. praesfens]. sepna .i. praeteritum
sifais .i. futurmn. Scuithe .i. wnsaighidh. ut est ni findsgaoilecM scuith*? saire
forcainte ceird. Sechraid .i. salchar. ut est seachrait cach dana do dan a
áerg scauWa. Sen .i. bennachad. ut est sen a crist mo labrad [Félire.
Prol. 1.]. Sinda .i. caíne. ut est na sloig oga sinnad. Seala .i. teasgaid. ut est
cidh rosealig cloideam eoin baubtais[t] brigach .i. craibthech. Slecht .i. marbadh. ut est ima sleacht sgeal doghar .i. toirrsich. Sobartan .i. soaraide .i. araide maith. ut est a sobartan uile lasinslogh cotigam. Solis no sobis .i. suabis .i. sobesach. Searn .i. oirnedh no buaidh no sreth no asneidh no searn
ondí is sertum .i. is gnath seirt im ceand neich iar mbreith
buaidha [sic]. Sotal .i. uallach no dimsach. ut est cearnach sotal. Soimle .i. indis. ut est madh rosealla soimle. Sostan .i. cumsanadh. ut es cuan marc mor sostan. Says<? .i. buidhen. ut est ruc suas saithi snámach. Sithbhe .i. sithbeo .i. fota a clu. ut est mochta mor maith
sithbhe .i. saoghal mochta. no sithbhe .i. taisech. ut est
focen mac subalta^ sithbe cruaidh catha. Sruaim .i. sruth no srotha imda. ut est gach leth cosal
sruamach. Scor .i. ba no oich. ut est ní scor rí .r. .r. .i. ba no eich
in righ.
s. 117
Sruaim .i. imat. ut est sruaim salach sét guidhe .i. isí conair
iarsa nguidheudsom in breath tria imat salchuir do radh
do fris. no sruaim .i. sruth. ut est ana ána for sruaman-
naib isidh so comét iri fosernaither flatha. ffo. 91 a. col. 2.] Searbadh .i. saoba. ut est dícondirchle cin serba .i. ein
■■bba firinne. Serbh .i. gaidh. ut est fod sert serb. ocus adeir aninadh
aile. ubhall no buinne lossa no foserba bega .i. mingata. Suit[h]nge .i. sothengaidh .i. maith a erlabra. Sleacht .i. marbad. ut est bas ocht cét cin martra co ce-
thorchat saor slechta .i. romarbhtha. Sas .i. innsaighid. ut est dia sasar fir slanaigh hveithe sean-
chaidh .i. madia ninnsaighther doreir firinnedh na sencaidh. Soertar .i. soraiter no soradh. ut est mac cor mbel berar
í seilb saortha ucca .i. soraiter in ferann rosoraidhedh do
iania togha .i. in ferann donti toghthar ann iar bfir. Saoth .i. galur. ut est la haithgin doneoch besa arisa saoth
leis a marbadh. Seiche .i. innsaigh. ut est cen conseichthar coin isin innsisí
.i. in cen cain innsaighter coin isin innsisi na herenn. Sighach .i. mac tire. ut est ni aile aithgm a fuigheall for
sidhaigh slicht. Sirechtach tuile .i. intí reisin carthanach a thoil ní ét cin
comrac ria mnai. Sesmach pectha .i. duine nach rubenar araon mnaí. deth-
bir itir an sesmach pectha 7 in serechtach toile. in ses-
mach pectha imorro re laimcartad dogeib a thoil. in se-
rechtach toile ni étann cin comrac. Suilligh .i. eorna. ut est grainne suilligh do rí tuaithi .i.
souilligh an eorna chethardruimnecA .i. forambi so alla no
sordach no sordlach no sordán. Sepe no seibe .i. ponaire. ut est grainne sepe dhfir [leg.
dfir] midhba. Smech .i. smeget. ut est .v. sétaib saighe smech smit^ .i.
iíuil asa smeget. Slan .i. achtugudh. ut est is ar na combet naslanasa is aire
rosuighidhe aittVe imcomas la feine .i. os ar ogus 7 mana
rabaid naslanaso .i. nahachthaighthi. Sén .i. lion íngabur [e]oin. ut est hveth forma. 7 deismei- racht air
Sen ingeill gurmaim glenait geall eirann fotriath thendaid. Seig .i. seabag. ut est ata tri heoin cip airin ífoghbatar ní
aile fer tire cuit innta. mindta seíg corr .i. sebág .i. foxk
orcu 7 cerca.
118 o’davoren’s glossary.
Somnaidhe .i. somuintighi. ut est suí gacli somnaighe thu
7 inodhar .i. domenma tsair 7 tsiar amoir isfíu.
Sirechta .i. geis no fuachtaín. ut est teora sirechta flatha
.i. teora sírfuachtana no tri suithingesa na flatha. Sunn .i. crann no sabh. ut est fomescaidh lam do sunn .i.
lam do righi docum in sabaid no do crand og deabhaidh. Sallann .i. ainm tomais .i. do mhil. ut est 7 salann hmraic
gach fír .i. tomas imiraic. no isé so innracus fuil ann. ut
est ogh reir circe ceithrí horfdjla^e a thiumcomag for tarrsna
a .v. for fot. ceithrí lan na huighi sin ícerna. issed lan
na cerna sin a seallann. no sellann saille no tomus saille
.i. lam dia lethet ossé cetharchuir. Sithfí. .i. taisech. ut est án gach slogh segar sithfí .i. is fir
lium insaighidh do gach taoisech no maraon ria thaisech
isin taisech. Sren .i. tarraing no brisid. ut est bagh briathar 7 comeirge
7 srenta etaigh .i. brisidh no tarraing in edaigh. Segar .i. indsaight[h]er. ut est ata teora haimsera in segar
étechta. Segar .i. tarrustar. ut est senchus. imsuidhíu iinsegar fir fiadh- . na .i. tarrustar fiadnaise ime iar bfir ait imbí ina eimsuigm e. Sco .i. linn. ut est leth fri suighi acht sceo sgcethach .i.
linn sgcethach ni dligh saire aire. Scith .i. trom no olc. ut est ni dligh meth la biadh na asta
ceilsine na asta for comarba madh sgith lais .i. in foghnam
doghenum .i. mad trom leis no madh olc. Srabtine .i. sribtine no sruaimtine no rethtine. ut est aitlme
atigh loisgis sraibtine do neim .i. an tine saighnein. Suainemh .i. teat [leg. tét] ut est cro fir saighes a suainemh-
naib .i. in tallaighe no in roaighe iar teastughudh na téti
do féin no da carait. Seola .i. meath. ut est dairt fair gin a tresidh na dim coir
rinnedh roseola fair.
[The rest of this column is vacant.]
T.
[T]einm .i. goirt no cnamh. amail adeir seanchus cen for-
craidh fotenma. .i. cen iumarcrai deascad fai dia gortu-
gudh no dia cnamh no dia foteinm. Timcomac .i. timcell. ut est bo cona fosair .xx. dorn a
timcomac .i. ina timcell. Turcreic .i. tuarustal .i. dligi gach turcreic iar fognamh techta
.i. rath co séta turclaidhi.
T. 119
Toirne -i. euit. ut est inadli rodhina Úait/á an .íí. is ina
toirne tiagait .i. is ina cuit teit .i. ina trian. Tóudh .i. aimsear amberann in bo in laogh. ut est fuil nu-
athlighi iar tóudh .i. in fuil feras inuithlech iar mhv eith a
laoigh sltm di an teasbach co frithú/e .i. co tri bl- an- Tóudh .i. hveith in laoigh. ut est sencus na boin iar tóu
cohiar nomaide .i. arinbr<?^A a laoigh estig coforcinn no-
maidlii. no iar sóudh a laoigh. 7 ader nuithlech iar
toudh co iar nomaidhe. Timtach .i. edach. ut est tim[t]ach íir is gnath indail .i.
édacli in íir is gnath indail aonaigh .i. in brithem. Tascar .i. tecmaisin no tochw/* no tacha/’. ut est turconnac
tuaithe. no tascar righ no espuic. no tascar .i. damha
uaisi. ut est nach nia doniasadh tascar .i. ma da tisait
taoscair .i. da ma logenech gach tasca//’ a etrocaire. a
trocaire trian loghenech. Targraidhe .i. toisc no turus ar i ceand a leasa graidhe .i.
a eich da thoirethin. ut est dosli sét gacha targraidhe
rometha a leas. Turorgain .i. gait. ut est fear laisi fuiregar sét turoirgne
.i. sét gaita 7 nihe fein tall. Tellais .i. tallatar a leas. ut est tellais iarsuidhiu in dicinn
dea.chmaidhe. Tlacht .i. édach. ut est ni nais etach for nocht mana tor-
\<i’«l/i tlacht .i. muna roib édach aige aga thoirithin. Tochra .i. triall. ut est cia tochrait comarba do .i. cia trial-
lait comarba a tindtugudh cuiincet. Taircsin .i. tacmaing nó foruaislighetu. ut est eishV toircsin
gacha fine .i. cia lear no cia lin toirrcis no foruaislighis *
ar each íine .i. dosnarcadar. Talt/i«i</i .i. forambi epelinn sia .i. galar poil. ut est si no
talmaigi no talmic/ech cen imcomét .i. duine si cen coméd
ona codhnachaib. Tighba .i. aithir taréis a mic. amail adeir étged. Tí .i. imteacht. ut est mana thí ta 1. ma da ti ta 1. is ce-
throinitf erca inn .i. mana imthigi se ta 1. .i. freagra do
lethluith. Tuidme .i. umaaiged no innscuchaíi. ut est na tuidme do-
nuidmenar ise is tuaslacadh uadha. Tlacht .i. diten. ut est itongat uill tlachta .i. is eimtoingit
na hnasail for in lucht dithnit .i. cele ar atesim imdigi ina
natna*
Tuba .i. torhailt. ut est tuba tíre .i. fóid do bhuain ás .i. ínadh dá cuaille .x. do tochailt dhé.
- Ms. foruaislieteris.
120 o’davoren’s glossary.
Tuarta no tórta .i. tuargain .i. tuargain intsíl ut est fortrtcht
for torta no for tuarta. Tiscail (.i. isca marsi) .i. tarraing. ut est tisgail gaoe a ha-
ladh .i. tairraing an gae asin crecht no isin naladh. Turrtim .k bas. ut est cia dechrath sser rath la feine ad-
thuirrthime docum comarba .i. linadh na sét iarnecaib na
flatha cum na comarba. Terbadh .i. innsLrbadh no áelugudh. ut est caomtacht cin ter-
badh .i. comaitcite/* a cin forintí í roibe coímitecht cin in-
ímrbadh uadh. Tairim .i. taithír. ut est ní tairim cluas clothach nergna .i.
nocha taithirim eisdecht na cluaisi cluines in etargna. Texsaidh .i. tecosc. ut est ni taisech texsaidh anfír .i. ní
he ní thecosctar an cor tuisech anfirenan dfasta. Tathcria .i. in cunnrad doberar tarais. ut est ní tathcria
maroria .i. ni tuca amuith é marorecws amach. Tathluit[h]i .i. taithmech. ut est tathluidhe tidhnacuil .i.
taithmech in neich rothinnlaicts iarna eallach codeimin. Tuidhmithi .i. fastaighthi. ut est tuidhmithe cach cor do-
ninnlaic bel 7 lam 7 teng^. Tobaide .i. cinntí. ut est cain bera do áliged arbera do thur-
baid tobaide .i. tepe .i. cinntí. Talmaide .i. obann. ut est agh thalmaidhe .i. tesbach no
escor .i. agh obann .i. escor comestar no in galar -poil .i.
duine cuithigh. Tascrat .i. astat. ut est fer lobhas ria nadhmaim tascrat .i.
laobhos ria tobach no cin tobhach co fastaid fiadnaise fair. Teinn .i. aisneid. ut est cair cidh is idren intí fodonagaibh
fo íntí nodoteinn .i. nonaisneidhann. To .i. eitech. ut est ni briugaid mas to nach bertar enech. Teoir .i. oni is teoirca uibhta [leg. theoretica vita] .i. betha
theoir imcisnech .i. nech isin neclais og urrnaithi no a me-
nma an dia dogrés. Tlethar .i. foxal. ut est arberna dia thlethar engus .i. dia
netla asa nemurcoit conid urcoidach. Tlus .i. bi doigh is ainm dinnile no dhacbuing. amail ata
gnithi manach beothlusach buna.i. dogniad
na manaigh les neclaisi cona thlusaib .i. cona ní loso^ acu.
no na manaigh oga mbia innile an athar fen. Tuinech .i. cochall. ut est airceallach tlachta na dithle
tuinech. Trom .i. mor. ut est co tuidhet neime niul trom. Tinchor .i. timceallad no timchuairt. ut est maineach a
thinchor. Tuaim .i. thimchuairt a thire. ut est dlig a .íííí. dia dil- ina
thire tuaim.
T. 121
Treb .i. cuimrech. ut est a morainn a muighuí a mochta
cotrebar cocaomár cimedha .i. cethra. Turrachtaidh .i. muc«. ut est ar it dilsi a turrachtaigh tar
fer gnia .f. Timcomair .i. úmorgadh no tinol. ut est na tomus timcomair. Timdibhen .i. impo. ut est thimdibhen a leasa lathar gach
neime .i. co teintat audhbarta co íine. Tam .i. bas no tairisidh. ut est taimter coir coicetal .i.
tairisidh. Tadhg1 .i. fil/. Tennal .i. maith. ut est anbretha thaidhg then-
nal ulad .i. maith uladh. Toi .i. maistredh. ut est ar gach .111. na tairisidh dia toi
toidhel. Tenn .i. ledradh. ut est teannat aneslesa .i. ledraid gach aon
doberait aillsedh fora leas. Tresc .i. treais cona trit escas no cona trit ginus prius 7 cona
trit escas postae. Torc .i. enech no aighe no cridhe. ut est i fonnamh mo mo
tuirc .i. i fogluasacht mo cridhe. Tubron .i. trosgadh. ut est tre cacht tre tubron. no tuath
i treadhan tubron. Teamair .i. gruaidh. ut est niam temra rosa .i. isí temair
thaighthi do gruaidh. Teann .i. losgadh. ut est tennad breo teangad tulbr^Aa .i.
is losgadli don tengaidh beres na tulbr^a. no Tennadh
.i. canamain. ut est isin focul fritha^e Intí fonacuib fo
in ti nodteinn .i. canus fadheoidh. Torla .i. da feachtas. ut est aill torla tres tochuired. Tamall .i. tadhall. ut est tamall aire 7 tamall molta .i. ta-
dall dfaiced a molad. Tochma .i. tobach. ut est acht cidh tochmastar fri ferba
iilv/ .i. acht aní toibges an fili asa briathraibh. Togrinn .i. tobach. ut est imtogrinn firenech .i. is em thoibhgis
in fir fir fih’ iní dobeir tarceann enigh iar fir. Tescomarr .i. teasargain. ut est co teamhrach tuaithe teas-
coniarr. Tlenamain .i. doetlo. ut est ar tlenamain do cétmuinntire
.i. ar tetlo a cétmuinntire [dia ci]nn .i. dul co cétmuinntir.
To .i. bas. ut est mad im tir rotemhadh tó. Ti .i. brat. ut est domicfa tí mo macain múi. Telo .i. gataigc. ut est didis im da banteolaigh meadhba .i.
im da baneachla/grh no im da bangatrti’di no im da tlenam-
naigh dobatar ag meidb. 7 ata dethbir sa corus fine itir
thaidhe 7 teol. Tai .i. derbóg no taog no ian. ut est .f. t. tadbanar toi .i.
122 o’davoren’s glossary.
taisbentar na taoga no na derboga no in ian loma no
corma. Timgart .i. rocninne. nt est timgart in ben iarum [ ] don
cormuim. Toxal .i. tinol. ut est cona toxala in srutli nimais isin mboinn. Tamain .i. borb. ut est ní tam mac ni doinfer thamain .i.
ni dom ferr thamain ni dom borb. no ní tamain fír cin eolws. Treifet .i. seide. ut est um trefet a tona .i. sede iar fir
trena toin. Tethrach .i. traigh. ut est rofine tonn teachrach [sic] .i.
rotraighi tonn taitneamach na fine amail é. Tocoiscit .i. taisce. ut est tocoisigh torac[h] minn oir .i. ntá
oca taisced hi toraigh eochaidh mac feargusa. Tiasc .i. tinnscna. ut est tiascai ananmaim dé. Tothlaigim .i. altaighim. ut est tothlaighim tes i teagh
co righ. Timna .i. aithne. ut est timnaim daoib forseisidh. no timna
.i. briathr. Torgaothadh .i. cen fis. ut est imsaiter firinne cení tor-
gaotha .i. cinip cin fis. Tothacht .i. foghluim. amail ata in cainteacht .i. cerd cen
tothacht .i. cin foghluim náiighthigh. no toacht .i. toictf.
ut est caiti meas o thoacht .i. nambeo dile 7 múin .i. in
oir 7 in airgit. Tascar .i. tochar. ut est failti fri tascar nimuis .i. fri taoi
scor no fri tochmre imad ba fis no imbus greine .i. bolg
greine imfuilnges in grian for na luibhibh 7 cidh be caithis
iat bidh dan aigi. Tolgfda] .i. dimsach. ut est ciarbo tolg[d]a rigan pelait 7rl. Tiamda .i. meata. ut est ol ní tiamda timsom. no tiamda
.i. dorcha. ut est admat na bidh tiamda. Tiachair .i. áoiligh. ut est crist ba mor a tiachra. Talgad no tathlugud .i. ceannsughudh no crithnughudh. ut
est la taimtine talgad .i. la taim ega doib. Tailc .i. daingin. ut est roscre co tailce .i. cotreisi no co
calmate no co teinne. Toirm .i. molad no gloir. ut est imbi toirm gach tempail. Treathan .i. anfen. ut est ardainm tar tuinn treathan .i.
anfenaigh. Tairmrith .i. atharrach. ut est la tairmrith mairtine .i. a
thaisi tugadh asin mainistir anerbailt docum na cathrach. Toidhen .i. tidheacht no tiachtain no taithneamh. ut est
parméine trom taidhe. Tarca .i. derrscugudh. ut est nistarca deilm catha. Taimthiudh .i. bás no sercclighe. tamtai .i. eg aenar ut est
taimtiu en tiu [?] cerpáin.
i. 12;;
Toeden[?| .i. taithncam no buidhen no tinnrum no sluagh
no techt no drem. ut est
hipolitus martir ba mirbuil a touidhen [sic]. Taithlech .i. sidhughudh. ut est co crist caomda a thaithlech. Tonach .i. nighi. ut est ferr co tora liagh ler tonnaigh. Tairceall .i. timceall. ut est taircell tomas. Tur .i. mrraidh. amail atá neamlega tighi do fhur. Tor .i. imat. ut est is dorn um diagh tora mbriathar.
Torcla .i. cluinsin. ut est do neoch forsa torclaither donn
no taidhe riamh 7rl. .i. forsa cluinter gait. To 7 Toing 7 Toisat 7 Tithsat .i. húge. ut est fortithsat
doíi- diumsaigh 7rl. no dotoingfidis na gntaidi diumasach
for cach 7 adeir fos ní tithis formsa formna .f. f. 7 atá
titsaiter luighé la sandtachw. Tirda .i. borb no aii£olach. ut est ní fortoing eclais tirda
for craibtecha i. e. in eclais tarmíteit a dliged. Tnu .i. coicilt. ut est briathar techt tine a tnu .i. madh ísin
briathair techta bitt amail tine a cocl- i tnu .i. ita na
coicelta. Toirec .i. timarguin. ut est taidhe for taidhe cidh fiachach
dobera tor^c .i. donimaircfe fri fiach« acht co faghbaoV*
nonbar ina diagh. no toraic .i. airc a taoi no is timarcain. Todlach .i. tuille uilc. no tadhall fliuch. no ainm do fascadh
doberar for cochall eisg rofaisci isti. ut est damadar mor
todhlach .i. forodmatar tuillé uilc. Toichtfd .i. cosnum no ditin. ut est is dilis do neoch frith-
guin oc toiched a cinn .i. oc ditin no oc cosmim. Torla .i. bi doigh cuinadh inann 7 cirmedh. ainail ata ní
gaib besa airech munab .víí. saorait do torla toirbenat .i.
muna cinnter aige iat da thoirethin. no torla .i. naidm.
ut est torla trebar mac con calma na curadh. Tlus .i. tuille uais.
Toimdi .i. cunntabairt. ut cst mac toimden .i. doigh ní doigh. Tuinmeall .i. tinol. ut est acht nis tuillmell in eclais iar
foghail .i. muna tinola no muna tecluma in eclais iarn-
denum na foghla. Tarrcosaigh .i. tecosg. ut est ní fothughwd duailsi ceta tar-
rachaill morceathra. Treteall .i. mesan. ut est gach tretell dorenar fo dire a
milcon. Tuathginnti .i. aos án no sithcairc. ut est conepenar bidli
é roerpa dia imcomett ar thimthaib. ginntib .i. arnagindtib
ímpadnas tuaithbil na sidhaighe. Tin .1. bog ut est ni bu fri coilcti tinca.
124 o’davoren’s glossaky.
Tin .i. tosach no bunadh.
Tinnremh .i. tínnsgital.
Tathat .i. ata agat.
Tathum .i. ata agam.
Tital oní is titalus [TltgÍv] annsa greicc. sol annsa laitin.
grian annsa gaodhailg. Tollsga .i. lenbaidh. TsiSgur .i. muinntir. Tre comrorgain .i. tre sechran.
[The rest of this coluran is vacant.]
Urlaiti i umhaloid. ut est aos fognama urlaiti. Uíni .i. umha. ut est cim uim olus nuim. Urfaom .i. firaom. ut est niurfaomha dana na claon. Ur .i. talum. onn .i. cloch .i. issedh deochair fil eatorra .i. is
isle ur 7 is doinme arbiatha ith 7 meas 7 is ar dofongea-
lait bái 7 beith. amail isbeir tabraidh don file ith 7 sall
blicht 7 mil. Udar [leg. ugdar?] .i. eolach. ut est adnoire udair aonreir
.i. udar in dána ise is coir dia freagra. no eolach in dana. Uithir .i. frislighi. Un -i. sircaingnim. Udhma .i. uaim ar in fidh .i. isedh a crand bis air .i. in loirg
no in sim .i. in idh bec bis a comat in cumain. no cona
difein in sim 7 in loirg do crann araill. ut est na tabratar
udhma orn. Oirn .i. loirg 7 sim .i. intidh bec bis a comat
in cumain. Ui .i. caora .i. ovis. ut est hui finn fofrith fedhidh a dire
co .v. séta .x. Urgais .i. claochlodh. ut est rath naiscid 7 urguise no er-
guididh. Uinsi -i. annsa. ut est uinsi do dalta.